Χασάν Ταχσίν Πασάς

(Του Ανδρέα Καστάνη Αν. Καθηγητή Ιστορίας Σχολής Ευελπίδων)

Ο Χασάν Ταχσίν Πασάς (1845-1918) ήταν ανώτερος στρατιωτικός ανώτατος αξιωματικός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας επικεφαλής των Οθωμανικών δυνάμεων που τάχθηκαν εναντίον του Ελληνικού Στρατού κατά τη διάρκεια του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου. Γεννήθηκε στη Ηπείρου και σπούδασε στη Ζωσιμαία Σχολή των Ιωαννίνων.

Μιλούσε άπταιστα ελληνικά. Παρέδωσε την πόλη της Θεσσαλονίκης, ενέργεια για την οποία καταδικάστηκε ερήμην σε θάνατο ως προδότης. Πέθανε στη Λωζάννη το 1918. 

Τα οστά του μεταφέρθηκαν το 1937 στον οικογενειακό τάφο των Μεσαρέ στο αλβανικό νεκροταφείο της Τριανδρίας στη Θεσσαλονίκη και, όταν το νεκροταφείο καταπατήθηκε, το 1983, στο οστεοφυλάκιο της Μαλακοπής. Από το 2002 βρίσκονται θαμμένα στο Στρατιωτικό Νεκροταφείο των Βαλκανικών Πολέμων στη Γέφυρα κοντά στη βίλα Μοδιάνο, που σήμερα λειτουργεί ως Μουσείο Βαλκανικών Πολέμων.

"Εικόνες και μνήμες από το έπος του 1940-41 ανακαλούνται" στο ANOIKTO ΛΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Σας προσκαλούμε να τιμήσετε με την παρουσία σας την πρώτη εκδήλωση της 21ης περιόδου 2016 – 2017 του Ανοικτού Λαϊκού Πανεπιστημίου Γιαννιτσών, που διοργανώνεται από την Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Γιαννιτσών "Ο ΦΙΛΙΠΠΟΣ" με τη συνεργασία της ΔΗ.Κ.Ε.Π.Α. του Δήμου Πέλλας,
την Δευτέρα 17 Οκτωβρίου 2016 και ώρα 19.30' στην Αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Πέλλας στα Γιαννιτσά.

ΘΕΜΑ: "Εικόνες και μνήμες από το έπος του 1940-41
ανακαλούνται".

ΟΜΙΛΗΤΗΣ:  Βασίλειος Νικόλτσιος, Διευθυντής του
Ιδρύματος Μουσείου Μακεδονικού
Αγώνα, Ιστορικός, Συγγραφέας,
Συλλέκτης.

Είσοδος Ελεύθερη

Σεμινάριο Σύγχρονης Ιστορίας στην Κηφισιά

Mε την πεποίθηση ότι η καλή γνώση της ιστορίας και ο έλεγχος του νοήματός της έχει θεμελιώδη σημασία για την ορθή κατανόηση των συνθηκών που διαμόρφωσαν το σύγχρονο περιβάλλον, ξεκινά  για 9^η χρονιά το Σεμινάριο Σύγχρονης Ιστορίας, στο πλαίσιο του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Δήμου Κηφισιάς. Συντονιστής του σεμιναρίου είναι ο ιστορικός Βλάσης Αγτζίδης…

Το Μέρος του προγράμματος που αναρτάται παρακάτω περιλαμβάνει τις εισηγήσεις που θα γίνουν από τον Οκτώβριο του 2016 έως και το τέλος του έτους.

Οι συναντήσεις γίνονται μια φορά το μήνα, ημέρα Παρασκευή, 7.15 μ.μ. – 9 μ.μ. «Έπαυλη Δροσίνη»-Βιβλιοθήκη Δήμου, Oδός Αγ. Θεοδώρων & Κυριακού.

-14 Οκτωβρίου: Γιώργος Θ. Μαυρογορδάτος, καθηγητής, «Εκατό χρόνια από τον μοιραίο εθνικό Διχασμό», με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του με τίτλο «1915». Θα μιλήσουν οι Βλ. Αγτζίδης και Ίρις Τζαχίλη

-18 Νοεμβρίου: «Τάγματα ασφαλείας και δωσίλογοι στην υπηρεσία του κατακτητή (1941-1944). Η περίπτωση της Μακεδονίας«, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του Ανδρέα Βενιανάκη: «Δάγκουλας, ο «δράκος» της Θεσσαλονίκης»

-16 Δεκεμβρίου: Μανώλης Κασιμάτης, μέλος του Εικαστικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, εκδότης του περιοδικού «Φωτογραφίζοντας»: «Φωτογραφίζοντας και κινηματογραφώντας τον Δεκέμβρη του ’44 στην Αθήνα και τον Πειραιά»

 Εδώ θα βρείτε τον χάρτη της περιοχής:

ΧΑΡΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

Στυλιανός Γονατάς

O Στυλιανός Γονατάς (Πάτρα, 15 Αυγούστου 1876 – Αθήνα, 29 Μαρτίου 1966) ήταν Έλληνας στρατιωτικός και πολιτικός. 

Είχε ανέλθει σε ανώτατα αξιώματα στον Στρατό Ξηράς την περίοδο μέχρι και το 1924 και πρωταγωνίστησε, μαζί με τους αξιωματικούς Νικόλαο Πλαστήρα και Αλέξανδρο Οθωναίο και τον πολιτικό Γεώργιο Παπανδρέου, στην επανάσταση της 11ης Σεπτεμβρίου 1922 που έδιωξε τον βασιλιά 

Κωνσταντίνο και στη δίκη των έξι. 

Εν συνεχεία αναμείχθηκε με την πολιτική και κατέλαβε αρκετές φορές την θέση του υπουργού όπως και του γερουσιαστή και του προέδρου της Γερουσίας.

Ο Παύλος Κουντουριώτης

Του Ανδρέα Καστάνη Αν. Καθηγητή Ιστορίας Σχολής Ευελπίδων

Ο Παύλος Κουντουριώτης γεννήθηκε στην Ύδρα και ήταν γιος του Θεοδώρου Κουντουριώτη, προξένου και Βουλευτή, και της Λουκίας Νεγρεπόντη . Ακολουθώντας τη ναυτική παράδοση της οικογένειας το 1875 κατατάχθηκε στο Βασιλικό Ναυτικό.

 Με την έκρηξη των Βαλκανικών Πολέμων προάχθηκε σε Υποναύαρχο ενώ στις 16 Απριλίου του 1912 έγινε Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι τις 16 Σεπτεμβρίου 1912 Μέλος της τριαδρίας Βενιζέλου – Δαγκλή – Κουντουριώτη που συμμετείχαν στην κυβέρνησης της Εθνικής Άμυνας. Μετά τον θάνατο του Βασιλιά Αλέξανδρου, ανέλαβε καθήκοντα αντιβασιλέως μέχρι τον Νοέμβριο του 1920 . 

Ως πρόσωπο μεγάλου κύρους και ευρείας αποδοχής εκλέχθηκε προσωρινά πρώτος Πρόεδρος της Δημοκρατίας, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το 1926, όταν και παραιτήθηκε διαμαρτυρόμενος για τη Δικτατορία του στρατηγού Θεόδωρου Παγκάλου. Στις 4 Ιουνίου 1929 επανεκλέχθηκε στο αξίωμα του προέδρου από τη Βουλή και τη Γερουσία, αλλά παραιτήθηκε οριστικά αυτή τη φορά, τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου, για λόγους υγείας. Απεβίωσε στις 22 Αυγούστου 1935 στο Παλαιό Φάληρο. 

Ενταφιάστηκε στην Ύδρα, κατόπιν επιθυμίας του.

ΟΙ ΜΑΧΕΣ ΣΤΟ ΚΑΙΜΑΚΤΣΑΛΆΝ 1916

Μια από τις σελίδες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, γράφτηκε στο όρος Βόρας (Καιμάκτσαλαν ) του νομού Πέλλας  στην κορυφή του Προφήτη Ηλία όπου σήμερα διατηρείτε ως πολιτιστικό μνημείο και ο ομώνυμος Ιερός Ναός.

Το πολεμικό επεισόδιο έλαβε χώρα από τον Αύγουστο έως τον Σεπτέμβριο του 1916 σε μια πετυχημένη προσπάθεια του Σέρβικου στρατού να καταλάβει την κορυφή του Προφήτη Ηλία με υψόμετρο 2.524 μ.και να αναγκάσει τα στρατεύματα των Βουλγάρων να υποχωρήσουν στο Μορίχοβο, όπου σχημάτισαν νέες αμυντικές γραμμές.

Η Μάχη ήταν από τις πλέον αιματηρές, του Μακεδονικού Μετώπου, ειδικά για τον Σέρβικο στρατό που υπέστη τις περισσότερες απώλειες. 

Στο βιβλίο του ΄΄THE STORY OF THE SALONICA ARMY'' ο Βρετανός ανταποκριτής G. Ward Price έγραψε : 

"Παντού έβλεπα νεκρούς Σέρβους και σκοτωμένα μουλάρια. Οι περισσότεροι ήσαν κομματιασμένοι. Είχαν χτυπηθή από όλμους του Βουλγαρικού πυροβολικού που έβαλε από ψηλά. Τα βοηθητικά τμήματα τους συγκέντρωναν στην άκρη του δρόμου για να μεταφερθούν προς ταφή στον κάμπο των Μογλενών. Πλησίασα και παρατήρησα μερικούς νεκρούς. Στα παγωμένα τους μάτια υπήρχε κάτι σαν απορία. Ξαπλωμένοι ανάσκελα ατένιζαν τον γαλανό ουρανό της Μακεδονίας.."

Γιάννης Παπαλαζάρου, Βασίλης Τραούδας

Με αυτό το κομμάτι της ιστορίας και με αφορμή  τη συμπλήρωση  100 χρόνων, από την αιματηρή μάχη, ασχολήθηκε  η εκπομπή "ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ", του Περιφερειακού τηλεοπτικού σταθμού Pella TV, που επιμελείται και παρουσιάζει ο Βασίλης Τραούδας.

Καλεσμένος της εκπομπής  ο εκπαιδευτικός και συγγραφέας Γιάννης Παπαλαζάρου, ο οποίος κατέγραψε τα παραπάνω γεγονότα στο υπό έκδοση βιβλίο του

  " Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος 1914-1918. Μακεδονικό Μέτωπο. Οι Μάχες του Καϊμακτσαλάν, Αύγουστος - Σεπτέμβριος 1916"

Προφήτης Ηλίας

Το επεισόδιο θα προβληθεί την Τετάρτη 5-10-2016 και ώρα 15.00΄και σε επανάληψη την Πέμπτη 6-10-2016 και ώρα 22.00',στην Pella TV 

(Παλαιότερες εκπομπές μπορείτε να τις παρακολουθείσετε στο διαδίκτυο στο Youtube: Pellatv Μια φωτογραφία μια ιστορία.)

Ο Αντιστράτηγος Νικόλαος Ζαφειρίου

Του Ανδρέα Καστάνη Αν. Καθηγητή Ιστορίας Σχολής Ευελπίδων

Ο Αντιστράτηγος Νικόλαος Ζαφειρίου γεννήθηκε στη Κόρινθο το 1871. Εισήλθε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων απ΄ όπου αποφοίτησε αξιωματικός του πυροβολικού. Έλαβε μέρος στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 στο 2ο Σύνταγμα Πυροβολικού.

 Στον Α΄ και Β΄Βαλκανικό Πολέμο και υπηρέτησε στις ελληνικές δυνάμεις της Ηπείρου. Στη συνέχεια μετεκπαιδεύτηκε στη Σχολή Πολέμου στη Γαλλία και επιστρέφοντας έλαβε μέρος στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (1916 - 1917) σε γαλλικές επιχειρήσεις του βαλκανικού μετώπου, ως διοικητής του 1ου συντάγματος Σερρών.

Με τον βαθμό του συνταγματάρχη – διοικητή της Ι Μεραρχίας Πεζικού αποβιβάστηκε στις 2 Μαΐου του 1919 στη Σμύρνη.

Τον Ιούλιο του 1920 προήχθη υποστράτηγος Την περίοδο 1921 – 1922 τελούσε στη διάθεση του υπουργείου Στρατιωτικών. Στο εκδηλωθέν κίνημα του 1922 συντάχθηκε αμέσως σ΄ αυτό όπου και ανέλαβε Υπαρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού και τρία χρόνια αργότερα προήχθη αντιστράτηγος, αναλαμβάνοντας διαδοχικά διοικητής του Β΄, του Γ΄ και τέλος του Ε΄ Σώματος Στρατού όπου και αποστρατεύτηκε το 1926. Απεβίωσε στην Αθήνα το 1947

Αντιστράτηγος Αλέξανδρος Μαζαράκης-Αινιάν.

Του Ανδρέα Καστάνη Αν. Καθηγητή Ιστορίας Σχολής Ευελπίδων

Γεννήθηκε το 1874 στην Αθήνα. Φοίτησε στη Στρατιωτική Σχολή των Ευελπίδων και στις 30 Ιουνίου 1895 ονομάσθηκε ανθυπολοχαγός του Πυροβολικού. 

Ως αξιωματικός συμπλήρωσε τις στρατιωτικές του σπουδές στη Γαλλία. Συμμετείχε στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897. Από το 1905 μέχρι το 1908 υπηρέτησε στο Γενικό Προξενείο Θεσσαλονίκης με το ψευδώνυμο Ιωαννίδης. Έλαβε μέρος στους Βαλκανικούς Πολέμους της περιόδου 1912-1913 . 

Τα δύο μεγάλα αστέρια στο ώμο δηλώνουν τον βαθμό του Αντιστράτηγου. Προπολεμικά δεν υπήρχε ο βαθμός του Ταξίαρχου και το ένα μεγάλο αστέρι δήλωνε Υποστράτηγ

Το 1916 προσχώρησε στο κίνημα της Εθνικής Άμυνας στη Θεσσαλονίκη και υπηρέτησε στην επιτελική υπηρεσία του στρατού. Το 1919 ανέλαβε διοικητής της νεοσύστατης μεραρχίας Σμύρνης, με την οποία συμμετείχε στις επιχειρήσεις στη Μικράς Ασίας και στην Ανατολική Θράκη (απελευθέρωση της Ανδριανούπολης). 

Το Νοέμβριο του 1920, μετά τις εκλογές, υπέβαλε την παραίτηση του και αποστρατεύτηκε. Επανήλθε στην ενέργεια μετά την Μικρασιατική Καταστροφή και ανέλαβε επιτελάρχης της στρατιάς τους Έβρου.

 Το 1924 του ανατέθηκαν τα καθήκοντα του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου του Στράτου (επιτελάρχης), αλλά κατά την δικτατορία του Θεόδωρου Πάγκαλου (Ιούνιος 1925-Αύγουστος 1926) τέθηκε εκτός υπηρεσίας. Επανήλθε μετά την δικτατορία και ανέλαβε εκ νέου τα καθήκοντα του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου του Στράτου (1926-1927 και 1929-1931) στη συνέχεια Υπουργού Στρατιωτικών, Γενικού Επιθεωρητή Στρατιωτικών Σχολών, Υπουργού Παιδείας και Υπουργού Αεροπορίας (1933). 

Το 1935 τέθηκε σε διαθεσιμότητα από την Κυβέρνηση Κονδύλη και το 1937 αποστρατεύτηκε λόγω ορίου ηλικίας. 

ΕΚΛΟΓΕΣ 1958. Η κόρη του Σ. Καλλάρη υποψήφια βουλευτής με την ΕΔΑ στην Κέρκυρα

Η μικρότερη κόρη του στρατηγού Κ. Καλλάρη, η Χρυσηίδα προτάθηκε το 1958 από την ΕΔΑ, να κατέβει υποψήφια στην Κέρκυρα, από όπου ήταν η καταγωγή της μητέρας της, Νικολίνας Τόμπρου.

Ψηφοδέλτιο της ΕΔΑ στην Κέρκυρα

Η  Νικολίνα ήταν κόρη του ριζοσπάστη βουλευτή Κωνσταντίνου Τόμπρου που το 1864 υπέγραψε την ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα αλλά και εγγονή του διπλωμάτη, φιλόσοφου και πολιτικού Πέτρου Αρμένη Βράϊλα.

Η ίδια είχε είχε ξεκινήσει από νωρίς την αντιστασιακή της δράση, τυπώνοντας και μοιράζοντας προκηρύξεις στην κατεχόμενη Αθήνα.

Εντάχθηκε στο ΕΑΜ καλλιτεχνών, διοργάνωσε συσσίτια και ομάδες δράσης για την εμψύχωση των Αθηναίων.

Το 1948 καταδικάστηκε δις εις θάνατο, βασανίστηκε και περίμενε την εκτέλεση της ποινής της, στις φυλακές Αβέρωφ.

Η χούντα των συνταγματαρχών την εξόρισε στη Γυάρο και μετά στην Αλικαρνασσό της Κρήτης.

Στο αρχείο της έχει βρεθεί πολύτιμο υλικό που αποτελείται από επιστολές, δελτάρια από την εξορία. φωτογραφίες, προεκλογικές ομιλίες και σημειώματα από τις φυλακές.

Γεράσιμος Μεταξάς

Του Ανδρέα Καστάνη-Αν Καθηγητή ιστορίας Σχολής Ευελπίδων

Γεννήθηκε το 1816 στην Κεφαλονιά. Ήταν γιος του Αναστάσιου και ανεψιός του Ανδρέα Μεταξά. Το 1829 κατατάχθηκε στην Κεντρική Στρατιωτική Σχολή.
Ονομάστηκε ανθυπασπιστής του Μηχανικού το 1833. Μετά την αποφοίτηση του συμπλήρωσε τις σπουδές του στο Παρίσι. Προήχθη σε ανθυπολοχαγό το 1834, σε υπολοχαγό το 1842, σε λοχαγό το 1849, σε ταγματάρχη το 1862, σε αντισυνταγματάρχη το 1868, σε συνταγματάρχη το 1878 και σε υποστράτηγο το 1886.

Το 1842 απολύθηκε από τους Βαυαρούς για να επανέλθει στην ενέργεια μετά την Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843.

Στις αρχές του 1863, ως ταγματάρχης, ορίστηκε μέλος της επιτροπής, η οποία θα διοικούσε προσωρινά το Σχολείο Τεχνών (Μετσόβιο Πολυτεχνείο).
Αργότερα, στον ίδιο χρόνο, ανέλαβε καθηγητής της Αρχιτεκτονικής και Οικοδομικής και πρόεδρος της διοικητικής επιτροπής (Εφορίας) του Σχολείου. Με την ιδιότητα αυτή (στην ουσία διευθυντής) πρωτοστάτησε στην οργάνωση του Σχολείου. Παρέμεινε διευθυντής μέχρι το Μάιο του 1864 και στη θέση του καθηγητή μέχρι τον Ιούλιο του 1872. Υπήρξε από τους καλύτερους αρχιτέκτονες της εποχής του.

Ο Στρατηγός Joseph Paul Eydoux

 Του Ανδρέα Καστάνη Αν. Καθηγητή Ιστορίας Σχολής Ευελπίδων

Γεννήθηκε το 1861. Φοίτησε στη γαλλική στρατιωτική σχολή Saint Syr, από την οποία αποφοίτησε το 1882. Μετά το κίνημα του στρατιωτικού συνδέσμου ανέλαβε αρχηγός της γαλλικής αποστολής οργάνωσης του Ελληνικού Στρατού.

Το 1914 ανακλήθηκε στη Γαλλία όπου ανέλαβε ως αντιστράτηγος στρατιωτικός διοικητής της Lille (Λίλης). Ένας γιος του στρατηγού παντρεύτηκε τη Μαρία Παπαδιαμαντοπούλου, κόρη του στρατηγού Ι. Παπαδιαμαντόπουλου και αδελφή του ποιητή Jean Μoreas (Ιωαν. Παπαδιαμαντόπουλου). Σκοτώθηκε λίγο αργότερα (1917) σε τροχαίο δυστύχημα.

Γαλλική Στρατιωτική Αποστολή η οποία κλήθηκε από το κίνημα του 1909. Επικεφαλής ο Στρατηγός Joseph Paul Eydoux.

Υπηρεσίες που ανέλαβαν τα μέλη της Γαλλικής Αποστολής στον Ελληνικό Στρατό
Στρατηγός Joseph Paul Eydoux, ο οποίος ασχολήθηκε με τη διοίκηση, την εκπαίδευση και την οργάνωση του στρατού. Αργότερα το 1911 ανέλαβε τη διοίκηση των μεραρχιών και την εποπτεία των στρατιωτικών σχολών και καταστημάτων.

Ιωάννης Βελισσαρίου

Του Ανδρέα Καστάνη Αν. Καθηγητή Ιστορίας Σχολής Ευελπίδων

Ο Ιωάννης Βελισσαρίου (1861 - 1913). Ο πατέρας του ήταν εύπορος κτηματίας και είχε μεταναστεύσει στη Ρουμανία από την Κύμη Εύβοιας.

 Κατετάγη στον Στρατό ως κληρωτός. Κατά τη διάρκεια της θητείας του προήχθη, ως εθελοντής, στον βαθμό του δεκανέα. Το 1884, κατατάχθηκε κατόπιν εξετάσεων εισήχθη στη Στρατιωτικής Σχολής Υπαξιωματικών (ΣΣΥ), από την οποία αποφοίτησε στις 7 Οκτωβρίου 1887 ως ανθυπολοχαγός πεζικού.

Διακρίθηκε ιδιαίτερα στη Μάχη του Μπιζανίου όπου υπό τις διαταγές του αντισυνταγματάρχη Διονυσίου παπαδοπούλου (διοικητή του 1ου Συντάγματος Ευζώνων) συνέβαλε μαζί με τον ταγματάρχη Ιατρίδη στην πτώση της πόλης των Ιωαννίνων. Σκοτώθηκε στη Μάχη της Κρέσνας τις τελευταίες ημέρες του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου.

Το σχέδιο είναι της Θάλειας Φλώρας Καραβία μαθήτρια του Γύζη Βώκου Ιακωβίδη και Azbe. Ακολουθεί τον Ελληνικό Στρατό στον Α Βαλκανικό Πόλεμο στην Μακεδονία και Ηπειρο.

Ζυμβρακάκης ή Ζυμπρακάκης Χαράλαμπος

 Του Ανδρέα Καστάνη Αν. Καθηγητή Ιστορίας Σχολής Ευελπίδων

Γεννήθηκε το 1812 στα Περιβόλια Ρεθύμνου Κρήτης. Στην Επανάσταση του 1821 οι Τούρκοι σκότωσαν τον πατέρα του Εμμανουήλ και με τη μητέρα του πήγε αρχικά στα Σφακιά και στη συνέχεια στο Ναύπλιο. Αρχικά κατετάγη ως ναυτόπαις, στα υδραϊκά πολεμικά πλοία, και αργότερα, όταν ανέλαβε την εξουσία ο Καποδίστριας, κατετάγη στο τακτικό Πεζικό.

Στις 21 Σεπτεμβρίου 1828 γίνεται δεκτός στο «Λόχο των Ευελπίδων». Στην τρίτη τάξη (μικρότερη) έχασε χρονιά, με αποτέλεσμα να ονομασθεί ανθυπολοχαγός του πυροβολικού ένα χρόνο αργότερα (1832). Προήχθη σε υπολοχαγό το 1842 και σε λοχαγό 2ης τάξης το 1848.

Προβιβάστηκε στο βαθμό του υπολοχαγού 8 χρόνια αργότερα και στο βαθμό του λοχαγού 2ης τάξης μετά από 4 χρόνια. Το 1862 έλαβε μέρος στη Ναυπλιακή επανάσταση κατά του Όθωνα.

7 Νοεμβρίου 1944.

Από το πολεμικό ημερολόγιο της ΙΙΙ Ορεινής Ταξιαρχίας. Επιστροφή στην Ελλάδα

΄΄Η Ιταλική Κατοχή στην Ελλάδα΄΄

Ανδρέας Καστάνης

Αν. Καθηγητής Στρατιωτικής Ιστορίας

Γαλάτεια Καρακωσταντή

Πτυχιούχος Ιταλικής φιλολογίας

«Συναντήσαμε εις Κοπάνους το εσπέρας της 19/2/43 τον Πυρομάγλου, μιλήσαμε γενικά, μας εξιστόρησε τα κατορθώματα των ομάδων των Ανταρτών ΕΔΕΣ της περιοχής Τζουμέρκων (και ιδιαιτέρως αν θυμούμαι την επιτυχίαν της ομάδος του Οπλαρχηγού Καραμπίνα, εις το κλειδί που ηνάγκασε με εικοσάδα περίπου ανδρών να συνθηκολογήση ολόκληρο Ιταλικόν Τάγμαν και να υποχρεωθη να επιστρέψη εις Άρταν και να μη εκτελέσει την ανατεθείσαν αποστολήν του)».

(Έκθεση του λοχαγού Πυροβολικού Μπαλτογιάννης Βασίλειος ΕΟΕΑ (ΕΔΕΣ) για την περίοδο Δεκέμβριος 1942 μέχρι και Φεβρουάριος 1943)

Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι να αναδειχθούν οι συνθήκες της ιταλικής κατοχής στην Ελλάδα την περίοδο 1941-1943. Ερωτήματα που θα επιχειρηθεί να απαντηθούν είναι: οι πολιτικές επιδιώξεις των ιταλικών δυνάμεων κατοχής και αν  η ιταλική κατοχή υπήρξε λιγότερο επαχθής από τη γερμανική.

Μπροστά στην ταχεία προέλαση των γερμανικών στρατευμάτων, η στρατιωτική ηγεσία των ελληνικών δυνάμεων της Ηπείρου (Γεώργιος Τσολάκογλου) συνθηκολόγησε. Αρχικά στις 20 Απριλίου 1941 υπογράφηκε πρωτόκολλο ανακωχής, σύμφωνα με το οποίο θα τερματιζόταν οι εχθροπραξίες μεταξύ της Ελλάδας και της Γερμανίας. 


Στο διάστημα αυτό, οι Ιταλοί απείλησαν ότι δεν θα σταματούσαν τις εχθροπραξίες, με αποτέλεσμα οι Γερμανοί να πιέσουν τον Τσολάκογλου να δεχθεί την τροποποίηση των όρων του πρωτοκόλλου. 

Η ελληνική πλευρά απέστειλε κήρυκες και η ιταλική διοίκηση δέχθηκε την «άνευ όρων παράδοσιν των Ελληνικών εν Ηπείρω Δυνάμεων ως αύτη προσεφέρθη εις την Γερμανικήν Διοίκησιν και υπο τας ιδίας συνθήκας, υφ άς η Ελληνική Διοίκησις προσέφερε ταύτας εις την Γερμανικήν Διοίκησιν».[1] Το τελικό κείμενο συνθηκολόγησης (Σύμβαση Συνθηκολόγησης) υπεγράφη στις 23 Απριλίου 1941. Το άρθρο ένα της προαναφερεθείσας συνθηκολόγησης ανέφερε : «Η Ανωτάτη Γερμανική και Ιταλική Διοίκησις αποδέχονται την τοιαύτην άνευ όρων παράδοσιν της Ελληνικής Στρατιάς Ηπείρου-Μακεδονίας».[2] Μετά από την υπογραφή αυτής της Σύμβασης, οι Ιταλοί αναδείχθηκαν, ελέω Γερμανίας, νικητές[3]. Ανάμεσα των ελληνικών και ιταλικών δυνάμεων όφειλαν να παρεμβληθούν οι γερμανικές.[4]

 

Κατά τη διάρκεια της κατοχής, η χώρα μοιράσθηκε ανάμεσα στους Γερμανούς, τους Ιταλούς και τους Βουλγάρους. Στις ιταλικές δυνάμεις δόθηκε το 70% της ελληνικής επικράτειας. Συγκεκριμένα οι ιταλοκρατούμενες περιοχές ήταν: Τμήμα της Δυτικής Μακεδονίας, Ήπειρος, Θεσσαλία, Στερεά Ελλάδα, Πελοπόννησος, Κυκλάδες, Σποράδες, Σάμος, Ικαρία, τμήμα της ανατολικής 
Κρήτης και τα Επτάνησα.[5] 

''Το αγωνιστικό πνεύμα του επτανησιακού λαού'' του Νίκου Πετρόχειλου

(Η ομιλία του πανεπιστημιακού καθηγητή και κοσμήτορα του Δημοτικού Λαϊκού Πανεπιστημίου Αγίας Παρασκευής Νίκου Πετρόχειλου στην  ΕΝΩΣΗ ΕΠΤΑΝΗΣΙΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ )

Μιλώντας πριν από μια τριακονταετία περίπου, με την ευκαιρία των εθνικών επετείων της 26ης και της 28ης Οκτωβρίου, στην αίθουσα τελετών του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, είχα παρατηρήσει κάποια πράγματα που νομίζω πως και σήμερα και πάντοτε θα έχουν την αξία τους.

΄Ελεγα συγκεκριμένα ότι «μέσα σ’ ένα κόσμο παράλογο και άφρονα, όπου η προσπάθεια καταστροφής έχει αναμφισβήτητα το προβάδισμα, αν συγκριθεί με τις απεγνωσμένες προσπάθειες για την αναχαίτισή της, μέσα σ’ ένα κόσμο τεχνητής μαγείας, όπου το εντυπωσιακό και το φοβερό συμπλέκονται και συγκρούονται κατά τρόπο περίεργο και επικίνδυνο, μέσα σ’ ένα κόσμο παράλογου πλούτου και ανατριχιαστικής φτώχειας, όπου η επιδεικτική σπατάλη προκαλεί απαράδεκτα την αναγκαστική λιτότητα, μέσα σ’ έναν κόσμο που, αν και έχει οργανωθεί αριστοτεχνικά για να μας προφυλάξει από το φόβο, δεν μπορεί - για να θυμηθώ τη φράση του Κικέρωνα στον Pro Milone λόγο του,[1] - να μας κάνει να μη φοβόμαστε χωρίς κάποιο φόβο, μέσα σ’ ένα τέτοιο όμοιο και παρόμοιο κόσμο κάθε ομιλία για ιδέες και ιδεώδη ηχεί παράδοξα και παράλογα, λόγος ειρωνείας σ’ ένα περιβάλλον εχθρικό, λόγος άκαιρος και άστοχος, λόγος περιττός.

 Έτσι, αυτός που ακόμα αισθάνεται την ιδέα ως οργανικό στοιχείο της ιστορικής του ουσίας, αυτός που νιώθει την ανάγκη να μιλήσει και να στοχαστεί στα πλαίσια του Λόγου και του ονείρου, αυτός που έχει την αίσθηση ή την ψευδαίσθηση ότι του επιτρέπει ακόμα η περιρρέουσα ατμόσφαιρα να είναι ον “χαρίεν”, δηλαδή ον ανθρώπινον,[2] αυτός ο άνθρωπος θα εξακολουθήσει με ποικίλους τρόπους να αντιδρά διακηρύσσοντας το “πιστεύω” του, το “πιστεύω” της φυλής του, έτσι όπως ο ίδιος το ζει σε ποικίλους τόνους και χρώματα.

Θα μπορούσα, αν και δεν έχουμε σήμερα την ιστορική επέτειο της ενώσεως των Επτανήσων με την Ελλάδα, να αναφερθώ, με κάποια σχετική λεπτομέρεια, στα ιστορικά γεγονότα, γνωστά σε όλους σας, που οδήγησαν ύστερα από μύριους όσους αγώνες στην πολυπόθητη Ένωση. Δεν θα χειριστώ όμως έτσι το θέμα μου, μια και η σημερινή μέρα δεν είναι η επέτειος της Ένωσης. 

΄΄Ιστορίες του δρόμου-Θεσσαλονίκη 1916 Στα βήματα του Πιγκασού΄΄

Κωνσταντίνος Μοσχόπουλος

Του Ανδρέα Καστάνη Αν. Καθηγητή Ιστορίας Σχολής Ευελπίδων

Το σχέδιο είναι της Θάλειας Φλώρας Καραβία μαθήτρια του Γύζη Βώκου Ιακωβίδη και Azbe. Ακολουθεί τον Ελληνικό Στρατό στον Α Βαλκανικό Πόλεμο στην Μακεδονία και Ήπειρο.

Γεννήθηκε το 1854 στην Κωνσταντινούπολη. Φοίτησε στη Στρατιωτική Σχολή των Ευελπίδων, από την οποία αποφοίτησε το 1877 με τον βαθμό του ανθυπασπιστή του Πυροβολικού.

Συμμετείχε στον Ατυχή Πόλεμο του 1897 ως διοικητής πυροβολαρχίας. Διετέλεσε διοικητής του σχολείου βολής του Πυροβολικού, φρούραρχος Αθηνών, αρχηγός Χωροφυλακής και διοικητής συντάγματος Πυροβολικού.

Στο Α΄ Βαλκανικό πόλεμο ήταν διοικητής της ΙV μεραρχίας, η οποία διακρίθηκε στις επιχειρήσεις στη Μακεδονία και στην Ήπειρο. Κατά την επίθεση της 20ης Φεβρουαρίου 1913 ήταν διοικητής του αριστερού πλευρού (φάλαγγα- τρεις μεραρχίες) το οποίο πραγματοποίησε υπερκέραση του Μπιζανίου και επέφερε ρήγμα στην αμυντική τοποθεσία των Τούρκων, με αποτέλεσμα ο Ελληνικός Στρατός να καταλάβει τα Ιωάννινα. 

΄΄Όταν ο Χρόνος αφηγείται΄΄ Έντεκα ιστορίες από το παρελθόν του Παύλου Ν. Τσακιρίδη

Με την υποστήριξη της Εταιρείας Μελέτης ΄Ερευνας Ιστορίας Σερρών

Οι οκτώ από τις ιστορίες,αναφέρονται στην περίοδο 1941 – 1949 και οι τρεις στην περίοδο 1912 – 1922. Ο συγγραφέας αφιερώνει το βιβλίο του «στους πρόσφυγες όλου τού κόσμου και στα θύματα των εμφυλίων πολέμων».

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ  

Η συνομιλία άνοιξε. 1 μη αναγνωσμένο μήνυμα.

Την 15 Φεβρουαρίου 2016, ημέρα Δευτέρα στην κατάμεστη αίθουσα «Γ. Καφταντζής» της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σερρών, η Ε.Μ.Ε.Ι.Σ. παρουσίασε το βιβλίο του εκπαιδευτικού Παύλου Τσακιρίδη με τίτλο «Οταν ο χρόνος αφηγείται».

Για τον συγγραφέα και το βιβλίο του μίλησαν ο πρ. Γυμνασιάρχης και πρ. Πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Ν. Σερρών Γιάννης Ρωμανίδης και ο καθηγητής του ΤΕΙ Σερρών και πρ. Δήμαρχος Νιγρίτας Δημήτριος Δάπης.

Οι ομιλητές ανέπτυξαν με γλαφυρότητα και συγκίνηση το περιεχόμενο του βιβλίου που αναφέρεται σε έντεκα ιστορικά γεγονότα της τοπικής μας ιστορίας από το 1912 μέχρι και το 1949 με τη λήξη του εμφυλίου πολέμου, ο δε συγγραφέας μας ενημέρωσε για την μακροχρόνια προσπάθεια του να συλλέξει το υλικό αυτό αξιοποιώντας συνεντεύξεις ανθρώπων που πλέον δεν είναι στη ζωή, φωτογραφιών και εγγράφων της εποχής.

Προσωπογραφία του Κ. Καλλάρη από την Θάλεια Φλωρα Καραβία

΄΄Φωτογραφίζοντας την Ιστορία΄΄ Ανοιχτή συζήτηση

 Γιαννης Νισυριου,
φωτογραφος-οπερατερ του Γενικου Στρατηγειου ΕΛΑΣ(α` περιοδο).
φωτογραφια: Σπυρος Μελετζης

 Τετάρτη 28 Φεβρουαρίου στο Πάρκο Μίκης Θεοδωράκης, Αίθουσα Νίκος Εγγονόπουλος, Π. Μπακογιάννη 38 - 42, Βριλήσσια

Εισηγήσεις:
• «Φωτογραφίζοντας την Εθνική Αντίσταση», Μανόλης Κασιμάτης, ερευνητής- φωτοτυπογράφος, μέλος ΕΕΤΕ
• «Η Είδηση, ο Φακός κι η Ιστορία: Μια συναρπαστικά επικίνδυνη σχέση», Μάριος Λώλος, πρόεδρος της Ένωσης Φωτορεπόρτερ Ελλάδος

Συντονίζει η δημοσιογράφος Ειρήνη Κοντογεωργίου

Διοργάνωση: Φωτογραφική ομάδα Βριλησσού

Ο Νικόλαος Πλαστήρας ως στρατιωτικός

του Δρ Ανδρέα Καστάνη Αν. Καθηγητή Στρατιωτικής Ιστορίας
Ο Νικόλαος Πλαστήρας και η Χίος (Χίος 2000)

   

Η στρατιωτική σταδιοδρομία του Πλαστήρα διήρκησε 21 χρόνια. Η πολεμική του δραστηριότητα άρχισε με τους Βαλκανικούς πολέμους το 1912 και τελείωσε με την Μικρασιατική καταστροφή το 1922. Εύλογα δημιουργείται η απορία στον καθένα μας για το είδος των στρατιωτικών δραστηριοτήτων του, καθώς και για την ποιότητα του ανδρός ως αξιωματικού. Θα προσπαθήσω να απαντήσω σ’ αυτά τα δύο κύρια ερωτήματα ώστε να σχηματιστεί μια ολοκληρωμένη εικόνα του στρατηγού.

            Ο Νικόλαος Πλαστήρας κατετάγη στο 5^ο Σύνταγμα Πεζικού, τον Δεκέμβριο του 1903, με το βαθμό του δεκανέα. Πολύ σύντομα προήχθη στους βαθμούς του λοχία και επιλοχία. Ο Μακεδονικός αγώνας δεν ήταν δυνατό να αφήσει ασυγκίνητο το νεαρό τότε υπαξιωματικό. Εντάχθηκε στο Σώμα Παππαγάκη και Αθανασοπούλου, το οποίο όμως σε μια τουρκική  ενέδρα αποδεκατίστηκε. Ο ίδιος σώθηκε χάριν της ψυχραιμίας και αποφασιστικότητας του.

Δημήτριος Ρίζος- Ο ΄΄ΕΥΜΕΝΗΣ΄΄ του Μακεδονικού Αγώνα

Του  Θεόδωρου Ι. Δαρδαβέση

(Πηγή: Φιλόπτωχος Αδελφότης Ανδρων Θεσσαλονίκης) 

Ο Δημήτριος Ρίζος γεννήθηκε στην Έδεσσα, στη συνοικία Βαρόσι, γύρω στα 1847 και μετά την ολοκλήρωση των εγκυκλίων σπουδών του φοίτησε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Μετά τη λήψη του πτυχίου του αναγορεύτηκε Διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αθηνών, το 1871, συνέχισε τις σπουδές του στη Γαλλία και στη συνέχεια επέστρεψε στην υπόδουλη, τότε, Μακεδονία για να διακονήσει την ιατρική επιστήμη αρχικά στη Στρώμνιτσα και στη συνέχεια στη γενέτειρά του. 

Διαθέτοντας υψηλό μορφωτικό επίπεδο, κύρος, ευρύτατη κοινωνική αποδοχή και, κατά κύριο λόγο, εθνικές ευαισθησίες, δραστηριοποιήθηκε για την προάσπιση της ελληνικότητας της Μακεδονίας και για την απελευθέρωσή της. Μια από τις πρώτες δυναμικές πρωτοβουλίες του, προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση, υπήρξε η σύνταξη ενός μνημειώδους υπομνήματος, σε συνεργασία με τον Εδεσσαίο συνάδελφό του Βασίλειο Δημητριάδη – Κιόρτση, στο οποίο με τεκμηριωμένες ιστορικές αποδείξεις και συγκροτημένη επιχειρηματολογία αποδεικνύετο το μέγεθος της παραχάραξης της ιστορίας, που επιχειρούσαν οι εκφραστές του πανσλαβισμού, μετά το Σχίσμα του 1870.

«ΟΛΙΑ ΤΑ “ΑΧ” Τ΄ΕΜΕΤΕΡΑ ΕΓΕΝΤΑΝ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ» Στο δημοτικό Θέατρο Καλαμαριάς

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

 

Ο Μάκης Σεβίλογλου, υπεύθυνος έκδοσης και ο Δήμαρχος Καλαμαριάς Θεοδόσης Μπακογλίδης 

σας προσκαλούν 

στην  παρουσίαση βιβλίου- cd  με τίτλο

«ΟΛΙΑ ΤΑ  “ΑΧ” Τ΄ΕΜΕΤΕΡΑ ΕΓΕΝΤΑΝ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ»

που θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 27 Ιανουαρίου στις 7.00 μ.μ., στο Δημοτικό Θέατρο «Μελίνα Μερκούρη».

 

Μια  Διπλή Έκδοση (βιβλίο cd) με επιλεγμένα κείμενα διακεκριμένων ιστορικών και μελετητών, για την ιστορία και τον πολιτισμό του Ποντιακού Ελληνισμού, εμπλουτισμένα, με άγνωστα φωτογραφικά ντοκουμέντα και μαρτυρίες, που συγκέντρωσαν και επιμελήθηκαν: ο μουσικοσυνθέτης Μάκης Σεβίλογλου και η δημοσιογράφος,  ιστορική ερευνήτρια  Νατάσα Μποζίνη και συντονίστρια  της παρουσίασης.

Ομιλητές οι συμμετέχοντες στην έκδοση:

Κώστας Διαμαντίδης-Λογοτέχνης

Κωνσταντίνος Φωτιάδης-Καθηγητής Ιστορίας

 Κωνσταντίνος Τσαχουρίδης Dr  μουσικολογίας

 Ματθαίος Τσαχουρίδης Dr  μουσικολογίας

Για το βιβλίο θα μιλήσει επίσης, η Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων Χριστίνα Σαχινίδου

Η Μάχη της Δάρας (530) Απο τον Αν. Καθηγητή Στρατιωτικής Ιστορίας, Ανδρέα Καστάνη

 

( Εισήγηση του Αν. Καθηγητή Στρατιωτικής Ιστορίας Ανδρέα Καστάνη στο Συνέδριο "Ο πόλεμος στο Βυζάντιο και στη Δυση" ΣΣΕ 2012. )

«Εὐθείας μέν τά ἔσχατα τῆς ἀριστερᾶς, ἥ ἔνερθεν ἦν τῆς ὀρθῆς κεραίας μέχρι ἐς τόν λόφον, ὅς ταύτῃ ἀνέχει, Βούζης εἶχε ξύν ἱππεῦσι πολλοῖς και Φάρας Ἔρουλος ξύν ὁμογενέσι τριακοσίοις^. ἐν δεξιᾷ δέ αὐτῶν τῆς τάφρου ἐκτός κατά τήν γωνίαν, ἥν ἥ τε ὀρθή κεραία καί ἡ ἐνθένδε εὐθεῖα ἐποίει, Σουνίκας τε ἦν καί Αἰγάν Μασαγέται γένος, ξύν ἱππεύσιν ἑξακοσίους, ὅπως, ἤν οἵ τε ἀμφί Βούζην καί Φάραν τραπεῖεν, αὐτοί πλάγιοι κατά τάχος ἰόντες κατά νώτου τε τῶν πολεμίων γινόμενοι τοῖς ἐκείνῃ Ῥωμαίοις ἀμύνειν εὐπετῶς δύνωνται. ἐπί θάτερα δέ τρόπῳ τῷ αὐτῷ ἐτετάχαντο^. τῆς μέν γάρ εὐθείας τά ἔσχατα ἱππεῖς πολλοί εἶχον, ὧν Ἰωάννης τε ὁ Νικήτου ἦρχε καί Κύριλλός τε καί Μάρκελλος^. ξυνῆν δέ αὐτοῖς καί Γερμανός καί Δωρόθεος^. ἐς γωνίαν δέ τήν ἐν δεξιᾷ ἱππεῖς ἐτάξαντο ἑξακόσιοι, ὧν Σίμμας τε καί Ἀσκάν Μασσαγέται ἦρχον, ἵνα, ὅπερ εἴρηται, τῶν ἀμφί τόν Ἰωάννην τρεπομένων, ἄν οὕτω τύχῃ, αὐτοί ἐνθένδε ἐξανιστάμενοι κατά νώτου τῶν Περσῶν ἴωσι. 

πανταχῆ δέ τῆς τάφρου οἵ τε τῶν ἱππέων κατάλογοι καί ὁ πεζός στρατός ἵστατο. ὧν κατά μέσους εἱστήκεσαν.  ὧν δή ὄπισθεν οἵ τε ἀμφί Βελισάριον καί Ἑρμογένην κατά μέσους εἱστήκεσαν».    

                                                                                                           

                                          Προκόπιος, Υπέρ των πολέμων 1.13.19.2   

            Ιστορικό πλαίσιο. Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Αναστάσιος Α΄ ο Δίκορος (491- 518)[1] κατασκεύασε το οχυρό του Δάρα[2] ή Αναστασιούπολη (σήμερα Ογούζ)[3], μεταξύ του 505 και του 507. Διέθετε ισχυρά τείχη και αποθήκες ανεφοδιασμού[4]. Λειτουργούσε ως στρατιωτική βάση στα σύνορα της αυτοκρατορίας με την Περσία. Υπήρξε η έδρα του δούκα της Μεσοποταμίας (527-532) και αργότερα του στρατηλάτη[5] της Ανατολής (540-573). Πολλές φορές, το οχυρό άλλαξε χέρια ανάμεσα στους Βυζαντινούς και στους Πέρσες. Χάθηκε οριστικά το 639 από τους Άραβες. 

            Περί την περιοχή της Κασπία, κατοικούσαν χριστιανοί Ίβηρες (περιοχή της σημερινή Γεωργία), οι οποίοι ήταν υποτελείς από παλιά στους Πέρσες[6]. Προέκυψε μια σοβαρή θρησκευτική διαφωνία[7], ανάμεσα στους βασιλιάδες της Περσίας Καβάδη (488-531) και των Ιβήρων Γουργένη. Ο τελευταίος ζήτησε την προστασία του αυτοκράτορα του Βυζαντίου Ιουστίνου Α΄ (518-527) και κατέφυγε στη βυζαντινή επαρχία της Λαζικής (αρχαία Κολχίδα). 

Μετά από μια διαφωνία που προέκυψε μεταξύ του Ιουστίνου και του Καβάδη, σχετικά με τη διαδοχή του περσικού θρόνου[8], οι Πέρσες επίσπευσαν τη συγκέντρωση στρατού κατά του βασιλιά της Ιβηρίας. Ο Ιουστίνος διέταξε τα στρατεύματα του να ενεργήσουν αντιπερισπασμό στην Αρμενία, η οποία βρισκόταν υπό περσικό έλεγχο. Οι πρώτες βυζαντινές επιτυχίες σύντομα μετατράπηκαν σε ήττες, εξαιτίας του όγκου των δυνάμεων που διέθεταν οι Πέρσες. Περίπου τα ίδια φαινόμενα παρουσιάσθηκαν στη Μεσοποταμία, όπου οι βυζαντινές δυνάμεις αναγκάσθηκαν να υποχωρήσουν προς το φρούριο της Νισίβης[9]. 

«Όταν η έννοια της φιλοπατρίας και του καθήκοντος σαρκώνεται»

ΑΡΧΕΙΟ ΚΑΛΛΑΡΗ

(Αναδημοσίευση από το ΑΝΤΙΦΩΝΟ)

Του Αναστάσιου Σ. Μαλεσιάδα

(*Ο Aναστάσιος Μαλεσιάδας ασχολείται με την λογοτεχνία, τη στρατηγική, τις τακτικές και μελετά ιδιαιτέρως τη στρατιωτική ηθική των αντιμαχομένων δυνάμεων στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.)

Χιλιάδες σελίδες μπορούν να αφιερωθούν σ' ανθρώπους που έθεσαν τους εαυτούς τους στην υπηρεσία της Πατρίδας με ανιδιοτέλεια, ευσυνειδησία και περίσσιο θάρρος, χωρίς να προσμένουν τίποτε σε αναγνώριση. Έξοχα παραδείγματα ανθρώπων που τα ιδανικά τους ήταν τόσο υψηλά που ανέβασαν υπέρμετρα τον πήχη για τις επερχόμενες γενεές της Φυλής μας δίνοντάς μας την εντολή που εξέφρασε τόσο απλά ο Καζαντζάκης «Φτάσε όπου ΔΕΝ μπορείς!». Η οικογένεια Καλλάρη το 1858 αποκτούσε ένα νέο μέλος. Κανείς δεν ήξερε φυσικά το νεογέννητο τότε παιδί τι έμελλε να πραγματώσει στη ζωή του και πόσο μεγάλη θα ήταν η προσφορά του στο Ελληνικό Έθνος και στο Ελληνικό Κράτος. Ήταν ο Κωνσταντίνος Καλλάρης, που γεννήθηκε στην Αθήνα με καταγωγή από τα ηρωικά Ψαρά. Πατέρας του ο Φρούραρχος Αθηνών Γεώργιος Καλλάρης.

Προδημοσίευση από το βιβλίο: ΄΄Με Ψυχή και Πόδια Βαριά΄΄ Άγνωστα Ντοκουμέντα από την Κατοχή, τα Δεκεμβριανά τον Εμφύλιο

Η συγγραφή του βιβλίου είναι σε εξέλιξη.
Περιλαμβάνει προσωπικά ημερολόγια, ηχογραφημένες μαρτυρίες και επιλεγμένη αλληλογραφία, προσώπων που έζησαν, έδρασαν και επέδρασαν στα γεγονότα, από τον μεσοπόλεμο εως και το 1974.
Είναι ένα μικρό τμήμα του υλικού που μου εμπιστεύθηκε, η αείμνηστη Χρυσιήδα Καλλάρη, προκειμένου  να το δημοσιοποιήσω.

Στις σελίδες αυτών των ντοκουμέντων-μαρτυριών ΄΄συνάντησα΄΄ γνωστούς και άγνωστους έλληνες που δραστηριοποιήθηκαν και αφιέρωσαν τη ζωή τους στην ανάγκη:  η Ελλάδα να συγκροτηθεί σε ένα σοβαρό δημοκρατικό κράτος με συνέχεια και σεβασμό στη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Το υλικό το συνθέτουν: αφίσσες από την εποχή της αντίστασης, φιλοτεχνημένες από τη Βάσω Κατράκη, τον Τάσσο και πολλούς άλλους, ιδιόχειρα σημειώματα και καρτούλες του Βασίλη Ρώτα από τις εξορίες, λογοκριμένα δελτάρια από τις φυλακές, αποφάσεις στρατιωτικών δικαστηρίων για καταδίκες σε θάνατο, προφορικές μαρτυρίες για τη συμμετοχή των Ελλήνων στις εκδηλώσεις κατά των Γερμανών και φυσικά ημερολόγια γραμμένα σε πραγματικό χρόνο, μέσα από τα κελιά των φυλακών Αβέρωφ και τους τόπους εξορίας.

Η Χρυσιήδα Καλλάρη από το 1983 μέχρι και την ημέρα που έφυγε από τη ζωή, ηχογράφησε και διέσωσε τις μαρτυρίες συναγωνιστών της όπως της Ολυμπίας Παπαδούκα, της Αριάδνης Χριστοπούλου, της Ντίνας Κατοπόδη (Τζαβέλαινας) και πολλών άλλων.

Η ίδια, επηρεασμένη από τον Δημήτρη Γλυνό και τον πνευματικό κόσμο που  από την εποχή του μεσοπολέμου διεκδικούσε την αναβάθμιση των δικαιωμάτων του κάθε έλληνα, εντάχθηκε στην αριστερά και ήταν από τα πρώτα μέλη του ΕΑΜ Καλλιτεχνών.

Έδρασε την εποχή της κατοχής, συνελλήφθει και καταδικάστηκε δις εις θάνατο, την περίοδο του εμφυλίου πολέμου. 

Ήταν η μία από τις τέσσερις γυναίκες που υπέγραψαν και έβγαλαν με άθλο, από τις φυλακές Αβέρωφ, το υπόμνημα προς τον ΟΗΕ το 1952 και περιέγραφαν τις συνθήκες κράτησης τα βασανιστηρία και ζητούσαν να σταματήσουν οι πολιτικές εκτελέσεις.

Σήμερα προδημοσιεύω ένα μικρό απόσπασμα από το δικό της ημερολόγιο όπου περιγράφει τα όσα έζησε με την έναρξη των Δεκεμβριανών.
Εκείνη την εποχή ζούσε στην πολυκατοικία επί της οδού Χαριλάου Τρικούπη 51 στα Εξάρχεια, μαζί με τον σύντροφό της, γνωστό μεταφραστή και φίλο του Βάρναλη, Αντώνη Στρατηγόπουλο
.

Η Πολυκατοικία στη Χ. Τρικούπη 51 όπως είναι σήμερα

Τραυματίστηκε και τον έχασε κατά την υποχώρηση του ΕΑΜ. Δεν ξανασυναντήθηκαν ποτέ

Τα παιχνίδια της μοίρας θέλησαν , το Γενάρη του 1945 να επιστρέψει στην ίδια πολυκατοικία και εκεί να γνωρίσει μετά από χρόνια τον επόμενο και μόνιμο συντροφό της, τον  Σίμο Κατσίνη, επίσης αγωνιστή του ΕΑΜ, που κρυβόταν στο κλιμακοστάσιο.
.
Ο τίτλος που έδωσα στο βιβλίο ΄΄Με Ψυχή και Πόδια Βαριά΄΄είναι μια δική της φράση με την οποία περιγράφει τα συναισθήματα που ένιωθε όταν πήρε τον δρόμο της επιστροφής προς την Αθήνα,
μόνη, κουρασμένη, τραυματισμένη και αβέβαιη για την πορεία της υπόλοιπης  ζωής της.

Η φωτογραφία που διάλεξα για εξώφυλλο, απεικονίζει τη Χ.Καλλάρη το 1926, στο δωμάτιο της στο Ψυχικό, όταν ήταν ακόμη  μαθήτρια, στο Αρσάκειο
Η πολυκατοικία στη Χ. Τρικούπη έχει ανακαινισθεί αλλά όπως διαπίστωσα όταν την επισκέφθηκα, διατηρεί όλους τους χώρους, όπως περιγράφονται στο ημερολόγιο.
Σήμερα φιλοξενεί το ΄΄Συμβουλευτικό Κέντρο Γυναικών-Πολύκεντρο.΄΄
                                                                                                                           Νατάσα Μποζίνη

Απόσπασμα από το βιβλίο: ΄΄Με Ψυχή και Πόδια Βαριά΄΄

ΓΡΑΦΕΙ Η ΧΡΥΣΙΗΔΑ ΚΑΛΛΑΡΗ