ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ

“Οπτικοακουαστικό ντοκουμέντο. Η ιστορία της Ευαγγελίας Κουτσαντώνη – Αϊβάζογλου που έχασε 23 άρρενες συγγενείς στην Μικρασιατική Καταστροφή“.
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 26 Οκτωβρίου 2014

26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ1912 : Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ! …

(Του Α. Παπαγιαννόπουλου)

Στις 26 Οκτωβρίου 1912  η Θεσσαλονίκη , η πόλη που ίδρυσε ο βασιλιάς της Μακεδονίας Κάσσανδρος το 315 π.Χ. ως πρωτεύουσα του Μακεδονικού βασιλείου , μετά από μία μακρά σκοτεινή περίοδο σκλαβιάς και υποτέλειας στους Τούρκους διάρκειας 482 χρόνων , επανέρχεται και ενσωματώνεται στον εθνικό κορμό , γεγονός που χαιρετίστηκε με χαρά , συγκίνηση και εθνικό ενθουσιασμό από τους ΄Ελληνες κατοίκους της Θεσσαλονίκης και όλης της Ελλάδας .

Αργά το βράδυ Ελληνική Επιτροπή με επικεφαλείς- πληρεξούσιους του διαδόχου και αρχιστρατήγου Κωνσταντίνου τους αξιωματικούς Βίκτωρα Δούσμανη και Ιωάννη Μεταξά έφτασαν στο Διοικητήριο μεταφέροντας την οριστική πρόταση εκ μέρους του διαδόχου στον Τούρκο αρχιστράτηγο Χασάν Ταξίν Πασά για να διατυπωθεί αμέσως στη συνέχεια το κείμενο του σχετικού Πρωτοκόλλου Παράδοσης της πόλης της Θεσσαλονίκης στον Ελληνικό στρατό .

Παρασκευή 24 Οκτωβρίου 2014

Ο Ρόλος του Καλλάρη στη στροφή της Στρατιάς προς τη Θεσσαλονίκη

(Του καθηγητή και συγγραφέα Διονύση Μοσχόπουλου)

"Μετά την μάχη του Σαραντάπορου στο Γενικό Στρατηγείο είχαν διατυπωθεί προβληματισμοί για την πορεία του στρατεύματος, εάν δηλαδή θα έπρεπε να κατευθυνθεί προς το Μοναστήρι ή προς την Θεσσαλονίκη.
 Οι προβληματισμοί αυτοί που λίγο αργότερα έλαβαν την μορφή αντίθεσης μεταξύ κυβέρνησης και Γενικού Στρατηγείου, σχετικά με την κατεύθυνση του στρατεύματος, στηρίζονταν σε διαφορετικές αντιλήψεις σχετικά με την διεξαγωγή του πολέμου.
Το μεν Γενικό Στρατηγείο με βάση στρατηγικές αντιλήψεις υποστήριζε ότι στόχος είναι η συντριβή του εχθρού και για τον λόγο αυτό το στράτευμα θα έπρεπε να κατευθυνθεί προς το Μοναστήρι.
Αντίθετα η κυβέρνηση δίνοντας προτεραιότητα στην πολιτική διεξαγωγή του πολέμου υποστήριζε ότι το στράτευμα θα έπρεπε να κατευθυνθεί προς την Θεσσαλονίκη. Υπήρχε ωστόσο ασάφεια σχετικά με την κατεύθυνση του υποχωρούντος εχθρού.
Σε αυτή την κρίσιμη στιγμή ο Καλλάρης δίνει διαταγή αναγνωρίσεως για την βατότητα των ημιονικών οδών στον υπίλαρχο Γ. Σκανδάλη, ο οποίος και του αναφέρει ότι ο εχθρός υποχωρεί προς τη Βέροια, δηλαδή προς την κατεύθυνση της Θεσσαλονίκης.

Σάββατο 19 Οκτωβρίου 2013

Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΘΗΚΕ ΔΕΝ ΠΑΡΑΔΟΘΗΚΕ ...

ΑΠΟ ΤΟ BLOG ΤΟΥ Α.ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ

Στον τόπο αυτό που λέγεται Ελλάδα, η αλήθεια πολλές φορές ενοχλεί και δεν αναδεικνύεται ιδιαίτερα στη λεγόμενη «σύγχρονη» εποχή της , σαφής απόδειξη και αυτό της γενικότερης παρακμής που διακατέχει τα πάντα στον τόπο μας. Και η Ιστορία μας είναι το μεγάλο θύμα αυτής της –δήθεν προοδευτικής- νοοτροπίας καθώς ανυπεράσπιστη όπως είναι γίνεται συχνά αντικείμενο αμφισβήτησης και χλευασμού από ανθρώπους που ίσως δεν την γνώρισαν ποτέ αλλά διαμόρφωσαν γνώμη και άποψη από διαδόσεις και σχόλια του καφενείου…


Μια χαρακτηριστική και κραυγαλέα περίπτωση είναι ο εξωφρενικός ισχυρισμός που διατυπώθηκε, μάλιστα από πρόσωπο που κατέχει υψηλή θέση στην πόλη, ότι η Θεσσαλονίκη δεν απελευθερώθηκε αλλά παραδόθηκε από τους Τούρκους στον ελληνικό στρατό αμαχητί… Κατά την αντίληψή του θα έπρεπε να είχαν υπάρξει πολεμικές συγκρούσεις μέσα στην πόλη , στην … πλατεία Αριστοτέλους ή πέριξ του Λευκού Πύργου, για να ειπωθεί πως η Θεσσαλονίκη … απελευθερώθηκε και δεν παραδόθηκε .
Το ότι διεξήχθη στις 19 Οκτωβρίου 1912, στα Γιαννιτσά , λίγα χιλιόμετρα έξω από την πόλη, η πιο σκληρή μάχη του Α΄Βαλκανικού Πολέμου χάρη στη νικηφόρα έκβαση της οποίας μπόρεσε ο ελληνικός στρατός να μπει στην πόλη, δεν μετράει, ούτε λαμβάνεται υπόψη… 

 Στη φοβερή όμως εκείνη μάχη και ύστερα από διήμερο σκληρό αγώνα κάτω από άσχημες καιρικές συνθήκες , με τίμημα 188 νεκρούς και 973 τραυματίες ΄Ελληνες μαχητές, δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις της εισόδου του ελληνικού στρατού στην πόλη της Θεσσαλονίκης λίγες ημέρες αργότερα… Και είναι περισσότερο από βέβαιο πως αν αυτό δεν συνέβαινε, ο Τούρκος στρατιωτικός διοικητής της Θεσσαλονίκης Χασάν Ταξίν πασάς , όσο «φιλέλληνας» κι΄αν ήταν, δεν επρόκειτο να παραδώσει την πόλη στους ΄Ελληνες όπως αναγκάστηκε να κάνει στις 12 το βράδυ της 26ης Οκτωβρίου 1912…

Πέμπτη 16 Μαΐου 2013

΄΄Θεσσαλονίκη.Ρεπορτάζ από την άλλη πλευρά της Πόλης. Κ. Καλλάρης:Πολεμώντας για τη Θεσσαλονίκη

Συλλογικό έργο βασισμένο σε μια ιδέα της Στελίνας Μαργαριτίδη που υλοποιήθηκε από τον εκδοτικό οίκο  iWrite
  
Η 10η Διεθνής  Έκθεση Βιβλίου στη Θεσσαλονίκη, ξεκίνησε σήμερα τη λειτουργία της και ανάμεσα στους χιλιάδες τίτλους βρίσκεται και το βιβλίο με τίτλο: ΄΄Θεσσαλονίκη. Ρεπορτάζ από την άλλη Πλευρά της Πόλης''  

Η προταση της Σ. Μαργαριτίδη να ενταχθεί στο βιβλίο και ένα κεφάλαιο για τον Στρατηγό Κ. Καλλάρη που είναι ο πρώτος διοικητής της πόλης, μετά την απελευθέρωσή της, το 1912, με βρήκε εν μέσω μετακινήσεων.
Η ιδέα για την έκδοση ενός βιβλίου όπου θα συμπεριλαμβάνονται πραγματικά στοιχεία και ντοκουμέντα που φωτίζουν την ιστορία της πόλης, μου φάνηκε πολύ ενδιαφέρουσα.

 Ο χρόνος ήταν ελάχιστος και έτσι έθεσε στη διαθεσή της, μια σειρά από κείμενα. Επέλεξε και τα συμπεριέλαβε στο κεφάλαιο 15 με τίτλο: ΄΄Κ. Καλλάρης-Πολεμώντας για τη Θεσσαλονίκη''
Όσοι αγαπάτε και ερευνάτε την ιστορία είμαι σίγουρη ότι θα βρείτετ, σε όλα τα κεφάλαια αυτού του βιβλίου, πολλά και ανέκδοτα στοιχεία.


                                                                                                                                            Ν.Μ

 Η εκδοτική ομάδα του iWrite.gr και οι Πρότυπες Εκδόσεις Πηγή σας προσκαλούν στη 10η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, στο stand 16 του Περιπτέρου 13 της Δ.Ε.Θ. - HELEXPO. 

Οι ώρες λειτουργίας του stand των εκδόσεων μας είναι:

Πέμπτη (16/5) | 15:00 - 21:00

Παρασκευή (17/5) | 10:00 - 21:00

Σάββατο (18/5) | 10:00 - 22:00

 Κυριακή (19/5) | 10:00 - 21:00


Στα πλαίσια των εκδηλώσεων, θα παρουσιάσουμε στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό δύο έργα μας με θεματολογία άμεσα συνδεδεμένη με την πόλη της Θεσσαλονίκης.

Θεσσαλονίκη, Ρεπορτάζ στην Άλλη Πλευρά της Πόλης
Συλλογικό έργο

Οι σελίδες του βιβλίου που κρατάτε στα χέρια σας είναι κατά κάποιον τρόπο… μαγικές. Ο λόγος; Μέσα από αυτές θα περιηγηθείτε στην άλλη (την άγνωστη) πλευρά της Θεσσαλονίκης, όπου θα ανακαλύψετε την ιστορία των «Ελγίνειων της Θεσσαλονίκης» (ή αλλιώς των «Μαγεμένων») και θα γνωρίσετε τους πρώτους ευρωπαίους αεροπειρατές που ήταν, φυσικά, Θεσσαλονικείς (!).

 Επίσης, θα «γυρίσετε» πίσω στο χρόνο, στη Θεσσαλονίκη της γερμανικής κατοχής, όπου θα γίνετε μάρτυρες μοναδικών συμβάντων γνωρίζοντας τα παιδιά του Ξυπόλητου Τάγματος, αλλά και τα μυστικά πειράματα που πραγματοποιήθηκαν στο Ορφανοτροφείο Αριστοτέλης. 

Θα ζήσετε ξανά το «Μαύρο Σάββατο» των Εβραίων αλλά και θα γνωρίσετε την πραγματική ιστορία του Λευκού Πύργου όταν ακόμα αποκαλούνταν Ερυθρός Πύργος (ή αλλιώς Πύργος του Αίματος).


Ακολουθώντας τον ρου της ιστορίας θα γνωρίσετε την πορεία των πλέον σημαντικών ξενόγλωσσσων σχολείων της πόλης και συνεχίζοντας την αναζήτησή σας θα ανταμειφθείτε με την ανακάλυψη μικρών θησαυρών και… θαυμάτων, όπως αυτό της κατακόμβης του Αγίου Ιωάννη όπου σύμφωνα με μία άποψη μαρτύρησε ο Άγιος Δημήτριος ο Μυροβλύτης, ή τα ερείπια ενός αρχαιοελληνικού ναού στην πλατεία Αντιγονιδών ή πάλι τη στοά των
 Ειδώλων στην Εγνατία. Ιστορίες και πρωταγωνιστές, κινήματα και ιδέες μιας πόλης που είναι πολύμορφη, πολυσυλλεκτική, δημιουργική και έχει ακόμη και το δικό της ιδιόμορφο καιρό: τα μπουρίνια της.

Περισσότερα: http://iwrite.gr/1278
 100 Χρόνια Ελεύθερης Θεσσαλονίκης { διεθνής ποιητικός διαγωνισμός }
 Συλλογικό έργο
Στην παρούσα επετειακή και σπάνια ποιητική συλλογή συμμετείχαν εκατοντάδες ελληνόφωνοι ποιητές από όλο τον κόσμο, οι οποίοι δέχθηκαν την πρόσκληση του Διεθνούς Ποιητικού Διαγωνισμού που διοργάνωσε ο Σύλλογος «Φίλοι του Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου».
Κάπως έτσι, εκατοντάδες ποιητές έστειλαν τα έργα τους από Θεσσαλονίκη, Αθήνα και Πειραιά, Ηράκλειο, Χανιά, Λάρισα, Πάτρα, Γιάννενα, Σέρρες, Δράμα, Βόλο, Λακωνία και Αρκαδία, Μεσολόγγι, Θάσο, Ελασσόνα, Αλιβέρι και άλλες περιοχές της Ελλάδας. Επίσης, υπήρχαν συμμετοχές από Κύπρο, Καναδά, Γερμανία, Αυστρία, Σερβία και Ιταλία.
Αποτελεί κοινή ομολογία ότι ο διαγωνισμός στέφθηκε από μεγάλη επιτυχία, όχι μόνο λόγω της μεγάλης συμμετοχής, αλλά πρωτίστως λόγω της ποιότητας των ποιημάτων και του υψηλού πνευματικού και αισθητικού επιπέδου των ποιητών.


Πέμπτη 10 Ιανουαρίου 2013

Ο ΠΟΙΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΓ



                                       
Τους φακέλους με τις  συμμετοχές στον πανελλήνιο ποιητικό διαγωνισμό για τη Θεσσαλονίκη, θ’ ανοίξουν την Τετάρτη 24 Ιανουαρίου, στις 20.00 μμ στο Θέατρο του Βαφοπούλειου Πνευματικού κέντρου, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων του Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου Δημ. Κωστόπουλος, εκπρόσωποι του Δ. Σ. του Συλλόγου, της Εφορευτικής Επιτροπής του Βαφοπούλειου και του εκδοτικού οίκου i Write.gr, καθώς και της κριτικής επιτροπής του ποιητικού διαγωνισμού.

H επιτροπή αποτελείται από τους Γιώργο Κεχαγιόγλου, Καθηγητή της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., Ελισάβετ-Βασιλική Τσιριμώκου Καθηγήτρια της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., Σωτηρία Σταυροπούλου, Λογοτέχνη και Επικ. Καθηγήτρια της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., Τούλα Βαλάκου, Ομότιμη Καθηγήτρια της Νομικής Σχολής του Α.Π.Θ. και Αλέκο Δαφνομύλη, Λογοτέχνη και Πρόεδρο της Ένωσης Λογοτεχνών.

Οι συντελεστές αυτής της προσπάθειας εκ μέρους και του Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου, ευχαριστούν τους συμμετέχοντες από κάθε γωνιά της Ελλάδας και το εξωτερικό και τους καλούν να παραστούν στο άνοιγμα των φακέλων συμμετοχής σε μια βραδιά γνωριμίας.


Σάββατο 22 Δεκεμβρίου 2012

Μια ηθική τιμητική διάκριση και μια...πρόσκληση για απόψε

-Η ανάρτηση είναι παράλληλα και μια πρόσκληση σε όσους φίλους και αναγνώστες επιθυμούν να παραβρεθούν σήμερα 22-12-2012 και 7μμ στο Hilton και στην εκδήλωση του ΥΜΑΘ προς τιμήν εθελοντών και χορηγών που συνέβαλλαν στις εκδηλώσεις για την απελευθέρωση της Μακεδονίας-

Η  ΄΄παρέα΄΄ με τον εθελοντισμό κρατάει χρόνια και μάλλον αποδίδεται στα οικογενειακά μας χρωματοσώματα.


Είναι μια φυσική στάση που πηγάζει από την ανάγκη για κοινωνική συμμετοχή σε δράσεις και αγώνες υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αλλά και διάσωσης της ιστορίας και του πολιτισμού.

Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης
Η ενασχόληση όμως με το Αρχείο του Στρατηγού Καλλάρη και στη συνέχεια και άλλων ιστορικών προσώπων, με στόχο τη διάσωση και δημοσιοποίηση σημαντικών ντοκουμέντων.

Ξεκίνησε το 2000 με ένα ιστορικό ντοκιμαντέρ.
Συνεχίζεται με τη διάθεση κειμηλίων για εκθέσεις και εκδηλώσεις.
Η πρώτη είναι ακόμη στο Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης και με χάρηκα πολύ όταν κάποιες φίλες μου και μητέρες με ενημέρωσαν ότι την επισκέφθηκαν τα παιδιά του με το σχολείο και στη συνέχεια την σχολίασαν σους γονείς τους
Τμήμα του αρχείου εκτίθεται στο Υπουργείο Μακεδονίας Θράκης συμμετέχοντας στην Εκθεση ΄΄Κειμήλια΄΄ Απελευθέρωσης΄΄

ΥΜΑΘ. Λίζα Σωτίλη,Νατάσα Μποζίνη
Εκεί είχα τη χαρά να γνωρίσω τις εγγονές του Στρατηγού Ναπολέων Σωτίλη.
Άρχισε μία νέα έρευνα με διασταύρωση στοιχείων και ντοκουμέντων που είχαν ανταλλάξει μεταξύ τους οι δύο Στρατηγοί των Βαλκανικών Αγώνων και του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου.

Το καλοκαίρι, στην έκθεση του Μουσείου Φαλτάιτς για τους βαλκανικούς πολέμους,πρωτοπαρουσιάστηκε με τη μορφή οπτικοακουστικού υλικού ένα ντοκουμέντο του πολεμικού ανταποκριτή και ναύτη στο θωρηκτό Αβέρωφ, Κωνσταντίνου Φαλτάιτς.
Περιέγραφε με λογοτεχνική προσέγγιση την απελευθέρωση της Καβάλας και είναι το πρώτο από μια σειρά ντοκουμέντων που δημιουργούνται σε ηχητική μορφή.
Η κοπιαστική πραγματικά, αποθησαύριση συνεχίζεται όπως και η συμβολή σε εκδηλώσεις, άλλων περιοχών της Ελλάδας, που συνδέονται με τα ιστορικά πρόσωπα της προσωπικής μου έρευνας και καταγραφής.
Για αυτήν την πολύχρονη ενασχόληση με την ιστορία και κυρίως την απελευθέρωση της Μακεδονίας, κλήθηκα να παραλάβω σήμερα, μια τιμητική διάκριση από το ΥΜΑΘ στο πλαίσιο  του ΄΄MONEY SHOW 2012΄΄ στο ξενοδοχείο Hilton της Αθήνας.
Η εκδήλωση είναι προς τιμήν των εθελοντών, συντελεστών, και χορηγών των επετειακών εκδηλώσεων του ΥΜΑΘ για τη συμπλήρωση 100 χρόνων ελεύθερης Μακεδονίας, με ομιλητές τους: Δρ. Κωνσταντίνο Παρθενόπουλο (Γενικό Διευθυντή Υπουργείου Μακεδονίας και Θράκης) και Βασίλειο Νικόλτσιο (Διευθυντή Ιδρύματος Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα).
Εντός του ξενοδοχείου θα υπάρχει ειδικά διαμορφωμένος χώρος όπου θα εκτίθενται για πρώτη φορά στην Αθήνα το πρωτόκολλο παράδοσης της Θεσσαλονίκης στον Ελληνικό Στρατό, η πρώτη ελληνική σημαία που υψώθηκε στο Λευκό Πύργο μετά την απελευθέρωση της πόλης το 1912, καθώς και πλήθος φωτογραφιών από τις επετειακές εκδηλώσεις που διοργάνωσε το ΥΜΑΘ από τις 25 έως τις 27 Οκτωβρίου, με αφορμή τη συμπλήρωση ενός αιώνα από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης και της Μακεδονίας.

Ευχαριστώ θερμά τους διοργανωτές και εκτιμώ ότι παρά τα όσα ταλανίζουν τη χώρα, θα συνεχίζουν να συμβάλλουν στην ανάδειξη της ιστορίας και του Ελληνικού πολιτισμού, με κάθε τρόπο.
Θα χαρώ να σας συναντήσω για να ανταλλάξουμε ΄΄νέα΄΄ ιστορικού περιεχομένου.

Νατάσα Μποζίνη

Πέμπτη 25 Οκτωβρίου 2012

Η ξενάγηση των δημοσιογράφων στην έκθεση "Κειμήλια Απελευθέρωσης" του ΥΜΑΘ


(Αναδημοσίευση από την εφημερίδα Αγγελιοφόρος)
Θεσσαλονίκη: Παρουσίαση κειμηλίων απελευθέρωσης της πόλης το 1912, στο υπουργείο Μακεδονίας - Θράκης

Την έκθεση κειμηλίων της περιόδου 1912 -13 που πραγματοποιεί το υπουργείο Μακεδονίας - Θράκης, με αφορμή τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, παρουσίασε στους δημοσιογράφους, στο ΥΜΑΘ, ο υπουργός Μακεδονίας - Θράκης Θ. Καράογλου.

Τα εγκαίνια της έκθεσης του υπουργείου Μακεδονίας - Θράκης στο κτίριο του ΥΜΑΘ θα γίνουν την Παρασκευή 26 Οκτωβρίου, μετά την επίσημη δοξολογία που θα τελεστεί στον Ι.Ν. του Αγίου Δημητρίου, από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κ. Παπούλια και τον πρωθυπουργό Α. Σαμαρά.

Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες και ίσως τη σημαντικότερη ιστορική έκθεση που έγινε στη Θεσσαλονίκη και στη Β. Ελλάδα, όπως διευκρίνισε ο υπουργός Μακεδονίας - Θράκης, καθώς ορισμένα από τα αντικείμενα παρουσιάζονται για πρώτη φορά σε δημόσια θέα, με κυριότερο από αυτά το αυθεντικό κείμενο του σχεδίου του πρωτοκόλλου παράδοσης της Θεσσαλονίκης.
Το κείμενο είναι γραμμένο στα γαλλικά, σε μιάμιση σελίδα χαρτί, με το οποίο συμφωνείται η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, οι όροι και η παράδοση της πόλης από τον οθωμανικό στον ελληνικό στρατό.

Την ξενάγηση και την περιγραφή της ιστορικής σημασίας των κειμηλίων, ξεκινώντας από το πρωτόκολλο παράδοσης, έκανε ο επιμελητής της έκθεσης και διευθυντής του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα Βασίλης Νικόλτσιος.
Όπως ανέφερε ο κ. Νικόλτσιος το ενυπόγραφο πρωτόκολλο από τους απεσταλμένους του ελληνικού στρατού Ιωάννη Μεταξά και Βίκτωρα Δούσμανη και τον αρχιστράτηγο του οθωμανικού στρατού Χασάν Ταχσίν Πασά διασώζεται μόνο σε ψηφιακή μορφή στη διεύθυνση ιστορίας στρατού και το έγγραφο το οποίο παρουσιάζεται σήμερα είναι το μοναδικό σε φυσική μορφή, σε χαρτί, που είναι πανομοιότυπο με εκείνο που απεικονίζεται στη φωτογραφία του ενυπόγραφου πρωτοκόλλου

«Το έγγραφο που διαθέτουμε και παρουσιάζουμε σήμερα είναι γραμμένο στα γαλλικά, όπως και το ενυπόγραφο πρωτόκολλο. Σύμφωνα, με προσωπική μαρτυρία το πρωτόκολλο παράδοσης συντάχθηκε από τον αξιωματικό Ι.Π. Μεταξά και κάποιον τούρκο αξιωματικό, πιθανότατα από τον γιο του Χασάν Ταχσίν Πασά, Κενάν Μεσσαρέ. Το τελικό πρωτόκολλο, που υπάρχει σε ψηφιακή μορφή φέρει τις υπογραφές των Μεταξά και Δούσμανη και του Χασάν Ταξίν Πασά» τόνισε ο κ. Νικόλτσιος.

Το πρωτόκολλο υπογράφτηκε πρώτες πρωινές ώρες της 27ης Οκτωβρίου, ίσως τα μεσάνυχτα της 26ης προς 27ης του μηνός, αλλά η ημερομηνία που μπήκε στο κείμενο κατ' απαίτηση της ελληνικής πλευράς ήταν η 26η Οκτωβρίου, ημέρα κατά την οποία έγιναν όλες οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών. Αυτό είχε την ιδιαίτερη σημασία του στις διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν του πολέμου και προηγήθηκαν της υπογραφής της Συνθήκης του Βουκουρεστίου του 1913, όπως επεσήμανε ο υπουργός Μακεδονίας - Θράκης Θεόδωρος Καράογλου.

Παρουσιάστηκε επίσης το γραφείο επάνω στο οποίο υπογράφτηκε το πρωτόκολλο παράδοσης, το οποίο και φιλοξενείται μεταξύ των κειμηλίων της έκθεσης. Στις 28 Οκτωβρίου 1912 υψώθηκε η ελληνική σημαία στο τότε Διοικητήριο και έγινε η επίσημη παράδοση της πόλης από τον Ταχσίν Πασά στον αρχιστράτηγο του ελληνικού στρατού, διάδοχο Κωνσταντίνο.

'Αλλα, σημαντικά ντοκουμέντα που παρουσιάζονται είναι η στολή του βασιλέως Γεωργίου Α' και το αδιάβροχο με το οποίο μπήκε στην πόλη (που βγήκε για πρώτη φορά από το κιβώτιο του), τα γυαλιά και τα μανικετόκουμπα η γραφομηχανή του Ελευθερίου Βενιζέλου, το δερμάτινο κράνος του αρχιστρατήγου Κωνσταντίνου, η στολή και το ξίφος του ναυάρχου Βότση, θυρεοί του Φετχί Μπουλέντ, επιστολή του Κωνσταντίνου στον στρατηγό Καλλάρη, παράσημα και προσωπικά αντικείμενα του τελευταίου, το ξίφος και το πηλίκιο του ταγματάρχη Βελισσαρίου, η στολή του συνταγματάρχη Παπακυριαζή που έχασε τη ζωή του στη μάχη του Λαχανά το 1913, εξαρτήσεις αξιωματικών του ελληνικού στρατού, πολεμικά αντικείμενα της περιόδου, χειρόγραφα, λιθογραφίες, πίνακες που απεικονίζουν τους πρωταγωνιστές και την παράδοση της πόλης, κ.α.
Στο ισόγειο του υπουργείου έχει στηθεί επίσης εικαστική έκθεση του Γ. Μυλωνά, με τις στολές των αντιμαχομένων στρατών της περιόδου των βαλκανικών πολέμων. Είναι η πρώτη φορά, που το υπουργείο Μακεδονίας - Θράκης ανοίγει και τις τρείς πύλες του στο κοινό, προκειμένου να θαυμάσει από κοντά ιστορικά ντοκουμέντα της έκθεσης που θα είναι ανοιχτή και επισκέψιμη μέχρι και τις 31 Ιανουαρίου 2013.
«Μετά την επανάσταση του 1821, σύμφωνα με τους ιστορικούς, οι βαλκανικοί πόλεμοι ήταν η πιο λαμπρή εποποιία του ελληνικού στρατού. Φιλοδοξούμε να τη
δουν την έκθεση χιλιάδες πολίτες και όχι μόνον εδώ. Η έκθεση σε συνεργασία με δήμους και φορείς θα πάει και σε άλλες περιοχές της Β. Ελλάδας. Στόχος μας είναι να τη δουν όσο το δυνατόν περισσότεροι» δήλωσε ο υπουργός Μακεδονίας - Θράκης Θεόδωρος Καράογλου.

Για την πραγματοποίηση της έκθεσης και την παραχώρηση των κειμηλίων συνεργάστηκαν και συνέβαλαν η Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού, το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος», το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, το Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης, το Μουσείο «Ελευθέριος Βενιζέλος», το Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα, το Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδας, τον Πανελλήνιο Σύλλογο Απογόνων Μακεδονομάχων «ο Παύλος Μελάς», το Πολεμικό Μουσείο και το παράρτημά του στη Θεσσαλονίκης, αλλά και ιδιώτες, μεταξύ αυτών οι Δημήτριος Γιαννόγλου, Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, Ιωάννης Ζωχιός, Μαρία Καλλάρη, Αναστάσιος Λιάσκος, Ιωάννης Μέγας, Νατάσα Μποζίνη, οικογένεια Νίκογλου, Βασίλειος Νικόλτσιος, Νικόλαος Τολιάδης, Ιωάννης Τσελεπίδης, Πέτρος Παπακυριακού, Αθανάσιος Φλόκας και Α. & Λ. Χαΐτογλου

Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2012

25 OKTΩΒΡΙΟΥ1912 : ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΖΗΤΟΥΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΝΑ ΠΑΡΑΔΩΣΟΥΝ ΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ …

(Του Α. Παπαγιαννόπουλου)

Ενώ τα ελληνικά στρατεύματα προωθούνταν ήδη προς τη Θεσσαλονίκη με σκοπό να την καταλάβουν , σαν σήμερα το απόγευμα , στις 25Οκτωβρίου 1912, παρουσιάζεται στις προωθημένες θέσεις των Ελλήνων στο Τόψιν(Γέφυρα) , όπου στην έπαυλη Μοδιάνο είχε το αρχιστρατηγείο του ο διάδοχος Κωνσταντίνος , μία αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον Τούρκο στρατηγό Σαλδίκ και μέλη τους Ευρωπαίους πρόξενους στη Θεσσαλονίκη .
 
 Η αντιπροσωπεία πρότεινε στη συνέχεια ,κατά εξουσιοδότηση του Τούρκου αρχιστρατήγου Χασάν Ταξίν Πασά , την παράδοση της πόλης υπό όρους ώστε να αποτραπεί το αιματοκύλισμα και οι καταστροφές .
 Ο διάδοχος Κωνσταντίνος , εκτιμώντας και πάλι λανθασμένα τα δεδομένα και το γεγονός της ταχείας προέλασης των Βουλγάρων προς τη Θεσσαλονίκη, δεν έκανε δεκτούς τους όρους του στρατηγού Σαλδίκ και ζήτησε την παράδοση της Θεσσαλονίκης άνευ όρων .
 
Μάλιστα έταξε προθεσμία … 16 ολόκληρων ωρών για απάντηση την ώρα που οι Βούλγαροι ήδη πλησίαζαν τον τόπο των επιχειρήσεων. Ο Τούρκος αρχιστράτηγος , όταν η αντιπροσωπεία επέστρεψε στο Διοικητήριο της Θεσσαλονίκης, απέρριψε τους όρους παρόλο που διακρινόταν κάποια επιθυμία του Χασάν Ταξίν πασά να παραδοθεί η πόλη στους΄Ελληνες παρά στους Βούλγαρους για το φόβο των καταστροφών και σφαγών .
 
 
Ο Βενιζέλος , που παρακολουθούσε συνεχώς τις εξελίξεις , με έντονο τότε ύφος διατάζει με τηλεγράφημά του τον Κωνσταντίνο να καταλάβει αμέσως την πόλη της Θεσσαλονίκης χωρίς χρονοτριβή , καθιστώντας τον μάλιστα υπεύθυνο για κάθε ανεπιθύμητη εξέλιξη που θα είχε ως αιτία αυτή την καθυστέρηση. Το ιστορικό εκείνο τηλεγράφημα ανέφερε τα εξής:
 
«Παραγγέλεσθε να αποδεχθήτε την προσφερομένην υμίν παράδοσιν της Θεσσαλονίκης και να εισέλθετε εις ταύτην άνευ χρονοτριβής . Καθιστώ υμάς υπεύθυνον διά πάσαν αναβολήν , έστω και στιγμής»
 
Μετά τη δυναμική παρέμβαση του Βενιζέλου και τις πληροφορίες που έφτασαν στο ελληνικό στρατηγείο στο Τόψιν για ταχύτατη προέλαση συντάγματος ιππικού Βουλγάρων με κατεύθυνση τη Θεσσαλονίκη , ο αρχιστράτηγος του ελληνικού στρατού και διάδοχος Κωνσταντίνος αλλάζει τακτική και μάλιστα στέλνει μήνυμα στο Βούλγαρο στρατηγό Θεοδορόφ με το οποίο τον αποτρέπει στο να συνεχίσει την πορεία του συντάγματός του προς τη Θεσσαλονίκη καθώς ήδη διεξήγοντο διαπραγματεύσεις με τον Τούρκο αρχιστράτηγο για την παράδοση της πόλης .
Παρά ταύτα όμως ο Βούλγαρος στρατηγός κατόρθωσε να στείλει έναν Βούλγαρο αξιωματικό μυστικά στον Τούρκο αρχιστράτηγο Χασάν Ταξίν Πασά και να του ζητήσει να υπογράψει παρόμοιο πρωτόκολλο παράδοσης της πόλης και με τους Βούλγαρους .
 
 Ο Τούρκος όμως αρχιστράτηγος , ένας ευγενικός , σώφρων και ψύχραιμος άνθρωπος , αρνήθηκε να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις των Βουλγάρων παρά τις πιέσεις που του ασκήθηκαν. Και όταν στη συνέχεια αποφάσισε να παραδώσει την πόλη της Θεσσαλονίκης στους ΄Ελληνες δήλωσε : « Από αυτούς την πήραμε και σ΄αυτούς θα την παραδώσουμε» …
 
(ΑΥΡΙΟ 26 0ΚΤΩΒΡΙΟΥ: Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ)
 
(ΣΗΜ. Η έπαυλη Μοδιάνο και ολόκληρη η έκτασή της στο χωριό Γέφυρα (Τόψιν) αγοράστηκε από το ελληνικό δημόσιο και διαμορφώθηκε σε Μουσείο Βαλκανικών Πολέμων όπου εκτίθενται πολλά ιστορικά ντοκουμέντα αυτής της περιόδου)

Πέμπτη 18 Οκτωβρίου 2012

18-10-1912 : Ο ΤΟΡΠΙΛΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΚΙΚΟΥ ΘΩΡΗΚΤΟΥ «ΦΕΤΙΧ ΜΠΟΥΛΕΝΤ» ΣΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ …

(Του Α. Παπαγιαννόπουλου)

 Ενώ ο τουρκικός στρατός , μετά τις αλλεπάλληλες ήττες οχυρώνεται κατ΄εντολήν του Τούρκου αρχιστρατήγου Χασάν Ταξίν Πασά έξω από τα Γιαννιτσά προκειμένου να ανακόψουν την προέλαση των Ελλήνων προς τη Θεσσαλονίκη , ένα γεγονός που συνέβη σαν σήμερα 18 Οκτωβρίου 1912 , συντάραξε τους Τούρκους και αναπτέρωσε το ηθικό των ανδρών του Ελληνικού στρατού αλλά και των Ελλήνων κατοίκων της πόλης ότι η Απελευθέρωση της ιστορικής πόλης της Θεσσαλονίκης επίκειται …

Στις 18 Οκτωβρίου 1912 το βράδυ, ο υποπλοίαρχος Νικόλαος Βότσης (1877-1934) με το μικρό τορπιλοβόλο σκάφος του «11» κατορθώνει με παράτολμο τρόπο ένα επίτευγμα που θυμίζει τους «μπουρλοτιέρηδες» ήρωες του ΄21. 

 Περνάει νύχτα χωρίς να γίνει αντιληπτός από τα κανόνια του Καραμπουρνού, παρακάμπτει επιδέξια τις νάρκες που είχαν τοποθετηθεί στο στόμιο του Θερμαϊκού Κόλπου και κινούμενος στα αβαθή των εκβολών του Αξιού ποταμού φτάνει στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης . 

Πλησιάζει σε απόσταση βολής το τουρκικό θωρηκτό «Φετίχ Μπουλέντ» , που ήταν εκεί αγκυροβολημένο,  και εξαπολύει εναντίον του 2 τορπίλες οι οποίες και το πλήττουν καίρια. Στη συνέχεια με αξιοθαύμαστη ψυχραιμία και θάρρος έστρεψε το σκάφος του προς τις εκβολές του Αξιού και εξαφανίστηκε μέσα στο σκοτάδι της νύχτας …

Ο ίδιος ο υποπλοίαρχος Βότσης μεταξύ άλλων αναφέρει και τα εξής σε αναφορά του για το γεγονός προς τον τότε υπουργό Ναυτικών :

«…Εις την αντίθετον δεξιάν άκραν (συνήθη τόπον αγκυροβολίας) υπήρχε Ρωσσικόν πολεμικόν , υποθέτω και άλλα . 
 Εχώρησα ήρεμα , πάντοτε απαρατήρητος , και κατηύθυνα την πρώραν εις το μέσον του Τουρκικού θωρηκτού . 

Εξεσφενδόνισα πρώτον την δεξιάν πρωραίαν τορπίλην την 11 και 35΄από αποστάσεως 150 μέτρων , έστρεψα είτα ολίγον αριστερά προχωρών και εξεσφενδόνισα την αριστεράν,  ανεπόδισα τότε ολοταχώς όπως απομακρυνθώ της εκρήξεως» …

Το γεγονός του τορπιλισμού και της βύθισης του «Φετίχ Μπουλέντ» που ακολούθησε συντάραξε τους Τούρκους της Θεσσαλονίκης ενώ ο ελληνικός πληθυσμός της πόλης έβλεπε να πλησιάζει η ημέρα της Απελευθέρωσης . 

‘Ηδη σε όλα τα σπίτια ετοιμάζονταν κρυφά ελληνικές σημαίες με τους Τούρκους να μην υποψιάζονται καν τον λόγο της εξαφάνισης από την αγορά των λευκών και μπλέ υφασμάτων από τα καταστήματα της πόλης …  

Τρίτη 16 Οκτωβρίου 2012

13 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1912 : ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΙΛΗΜΜΑ : ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ή ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ; …

(Του Α. Παπαγιαννόπουλου)


Μετά τη σκληρή και πολύνεκρη αναμέτρηση στο Σαραντάπορο στις 9-10 Οκτωβρίου 1912 που κατέληξε σε νίκη του Ελληνικού στρατού , οι Τούρκοι οπισθοχώρησαν σχεδόν άτακτα και με μεγάλες απώλειες προς το βορρά προκειμένου να ανασυνταχθούν και να ενισχυθούν με νέες δυνάμεις από Θεσσαλονίκη ή Μοναστήρι ενώ ο Ελληνικός στρατός (ΙV Μεραρχία) προωθείται και στις 11 Οκτωβρίου εισέρχεται και απελευθερώνει τα Σέρβια της Δυτικής Μακεδονίας και η ταξιαρχία ιππικού απελευθερώνει και την Κοζάνη .

 Αμέσως στη συνέχεια ο διάδοχος και αρχιστράτηγος Κωνσταντίνος εγκαθιστά το Γενικό Στρατηγείο του στην Κοζάνη και ετοιμάζεται για την παραπέρα πορεία του στρατεύματος χωρίς όμως να υπάρχει σαφής στόχος και σχέδιο δράσης.

 Τότε δημιουργείται το μεγάλο δίλημμα : Να στραφεί ο στρατός προς τα βορειοανατολικά και να ελευθερώσει τη Θεσσαλονίκη όπου ήταν και η έδρα του Τούρκου αρχιστρατήγου Χασάν Ταξίν Πασά και εναντίον της οποίας κινούνταν και οι Βούλγαροι , ή να στραφεί προς βορειοδυτικά και να απελευθερώσει το Μοναστήρι για την κατάληψη του οποίου κινούνταν ήδη και οι Σέρβοι ; …

( Για το θέμα θα αντλήσω από το ΑΡΧΕΙΟ ΚΑΛΛΑΡΗ μία προηγούμενη ανάρτησή μου μέσα από την οποία προκύπτει το δύσκολο πρόβλημα που προέκυψε και πως το αντιμετώπισε εκείνες τις κρίσιμες ώρες η κυβέρνηση Βενιζέλου) : 
http://arxiokallari.blogspot.gr/2012/03/blog-post_16.html

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΙΛΗΜΜΑ : ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ή ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ; …

Ο μεγάλος ηγέτης , όταν μάλιστα διαχειρίζεται ύψιστα εθνικά συμφέροντα και θέματα , βρίσκεται πολλές φορές στην πορεία του σε μεγάλη δυσκολία να επιλέξει το «ορθό» και το «συμφέρον» για τη χώρα και τον λαό του . 

Όταν μάλιστα αυτή η επιλογή θα πρέπει να γίνει μέσα σε ελάχιστο χρόνο γιατί διακυβεύεται η ίδια η τύχη και το μέλλον της χώρας , είναι αντιληπτό τι δυσκολίες και συναισθήματα ο ηγέτης αυτός αναγκάζεται να ξεπεράσει ώστε με ηρεμία , με ψυχραιμία και όχι εν βρασμώ ψυχής να αποφανθεί τελικά κάνοντας την επιλογή του χωρίς μάλιστα καμιά δυνατότητα ανάκλησής της την επόμενη κιόλας ώρα …


Στην κατάσταση αυτή βρέθηκε ο τότε πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος στους Α΄ Βαλκανικούς Πολέμους όταν ο Ελληνικός στρατός έφτασε νικηφόρα στην Κοζάνη και έπρεπε να επιλέξει : πορεία προς το Μοναστήρι (όπως υποστήριζε ο διάδοχος Κωνσταντίνος) ή πορεία προς Θεσσαλονίκη (όπως υποστήριζε η τότε κυβέρνηση Βενιζέλου) .

 Προέκυψε τότε μέγα δίλημμα το οποίο έπρεπε να απαντηθεί άμεσα αφού η συμφωνία των Βαλκάνιων συμμάχων χωρών ήταν «ότι καταλαμβάνεται και κατέχεται» .

Ο διάδοχος μάλιστα εμφανίστηκε να αγνοεί προκλητικά και να μην λαμβάνει καν υπόψη του τις εντολές της κυβέρνησης του και ετοιμαζόταν να στραφεί –για άγνωστους λόγους - προς το Μοναστήρι αφήνοντας ουσιαστικά τη Θεσσαλονίκη στα χέρια των Βουλγάρων που κατευθύνονταν ήδη προς αυτή ταχέως .


 Και χρειάστηκε τότε –όπως είναι γνωστό – να παρέμβει δυναμικά αυτοπροσώπως ο ίδιος ο Ελευθέριος Βενιζέλος ώστε να επιλεγεί ως «στόχος»η Θεσσαλονίκη η οποία και απελευθερώθηκε στις 26 Οκτωβρίου 1912 ακριβώς 100 χρόνια από τώρα. 

Στην επιλογή αυτή της πορείας της όλης επιχείρησης προκύπτει πως μεγάλη ήταν η συμβολή και τα επιχειρήματα υπέρ της κυβερνητικής άποψης του στρατηγού Κωνσταντίνου Καλλάρη ο οποίος και ανέλαβε στη συνέχεια με τις δυνάμεις της ΙΙης Μεραρχίας που ηγείτο μεγάλο μέρος της όλης επιχείρησης .

Όμως χάθηκε το Μοναστήρι που αποτελούσε μεγάλο ελληνικό κέντρο στη Δυτική Μακεδονία αφού περιήλθε στους Σέρβους παρά τον αγώνα δρόμου που έκανε στρατός μας στη συνέχεια για να προλάβει τους Σέρβους … 


Υπήρχε όμως έκτοτε –και ίσως ακόμα υπάρχει – το ερώτημα αν αυτή ήταν προσωπική ή όχι επιλογή του τότε πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου ή του διαδόχου Κωνσταντίνου , ασάφεια που εκμεταλλεύτηκαν στο έπακρο για μικροπολιτικούς λόγους στη συνέχεια οι δύο παρατάξεις «Βενιζελικοί» και «Βασιλικοί» και ήταν αυτό που αποτέλεσε ουσιαστικά τη βάση του φοβερού «Διχασμού» που πλήρωσε ακριβά η χώρα .

Στις 12 Αυγούστου 1917 , ο Ελευθέριος Βενιζέλος , μόλις η κυβέρνησή του επέστρεψε από την Θεσσαλονίκη όπου είχε προηγούμενα εγκατασταθεί στην Αθήνα , σε αγόρευσή του στη Βουλή αιτιολόγησε αναλυτικά και με επιχειρήματα ως εθνική ανάγκη την «επιλογή» Απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης αντί του Μοναστηρίου.


Ως λόγο επίσπευσης της επιχείρησης κατάληψής της επικαλέστηκε καθαρά την άμεση απειλή των Βουλγάρων για κατάληψη ολόκληρης της Θράκης και της Μακεδονίας περιλαμβανομένης και της Θεσσαλονίκης …

Φέτος που γιορτάζουμε τα 100 χρόνια από την Απελευθέρωση της πόλης , η γνώση αυτού του γεγονότος είναι τελείως απαραίτητη καθώς η Βουλή αλλά και οι εξελίξεις δικαίωσαν πλήρως τον ΄Ελληνα πρωθυπουργό για την επιλογή του …
Φτάνει να τον δικαιώσουμε και μείς 100 χρόνια μετά …