ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ

“Οπτικοακουαστικό ντοκουμέντο. Η ιστορία της Ευαγγελίας Κουτσαντώνη – Αϊβάζογλου που έχασε 23 άρρενες συγγενείς στην Μικρασιατική Καταστροφή“.

Παρασκευή, 2 Δεκεμβρίου 2016

Χειμώνας 1941-1942: Ο Μεγάλος Λιμός

(Από την Άννα Φαλτάϊτς )

Η κατοχή βρήκε τον Κώστα Φαλτάϊτς μεταξύ Σκύρου και Αθήνας. Νουνεχής άνθρωπος, έστειλε την οικογένειά του (την σύζυγο και τους δυο γιούς του) να ζήσουν στη Σκύρο, όπου τουλάχιστον θα ήταν ευκολότερο να βρουν τροφή. Ο ίδιος είχε σταματήσει από καιρό να καλύπτει δημοσιογραφικά την πολιτική επικαιρότητα (ουσιαστικά από την Μικρασιατική Καταστροφή).

Το 1944 κατέγραψε ένα χρονικό της Μεγάλης Πείνας του 1941-1942 που θέρισε εκατοντάδες χιλιάδες Ελλήνων, κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα. Από τη μία πλευρά, η κατάσχεση από τις δυνάμεις κατοχής όλων των διαθεσίμων ζωτικής σημασίας εμπορευμάτων, βιομηχανικών και αγροτικών προϊόντων, και η καταστροφή των υποδομών, από την άλλη η επιβολή ναυτικού αποκλεισμού από την Αγγλία, που στέρησαν από τους έλληνες βασικά είδη διατροφής.

 Η κατάσταση επιδεινώθηκε από τον ιδιαίτερα ψυχρό χειμώνα του 1941-1942, τον χειρότερο των τελευταίων 60 χρόνων.
Ο Φαλτάϊτς έγραψε το κείμενο αυτό από τις 15 έως τις 23 Ιανουαρίου του 1944, το οποίο σκόπευε να εκδώσει. Αρχικός του τίτλος ήταν «Καιρός κατοχής, λιμού και παγωνιάς», τον οποίο όμως άλλαξε σε «Δέησις στον Ήλιο».

Όντας και αυτός ένας από τους εκατομμύρια των εξαθλιωμένων από την πείνα και τις στερήσεις Ελλήνων, στο κείμενό του περιγράφει με όλη την τραγικότητα και την ωμότητα την κατάσταση που επικρατούσε τον χειμώνα του 1941-1942 στην Αθήνα – τις ουρές που σχηματίζονταν έξω από τους φούρνους που δεν έβγαζαν ψωμί, τις ουρές για ένα τσουνκινόζουμο, το σάπιο κριθάρι που έστειλε τόσο κόσμο στον τάφο, τα παιδιά που έψαχναν στα σκουπίδια για λίγο φαγητό και τους μαζικούς θανάτους που έπαψαν από ένα σημείο και μετά να προκαλούν συγκίνηση στους περαστικούς .
Ακολουθούν αποσπάσματα από το αδημοσίευτο κείμενο «Δέησις στον ήλιο»


(…)Μέσα στην πείνα μας, μες στον αποκλεισμό, το καλοκαίρι πέρασε, χωρίς χαμό μεγάλο. Μας εζέσταινες, μας έτρεφες. Τροφή ήσουν και μαστός και γάλα. Μα χάθηκες νωρίς. Φέτος, πολύ νωρίς. Ήθρεν απ’ τον Οκτώβρην ο χειμώνας θυμωμένος. Τα ξεροβόρια και χιονάδες και βροχές. Τι παγωνιά! Χρόνους εξήντα τόσους είχεν να ιδεί ο κόσμος τέτοιαν χειμωνιά, κακήν για τους ανθρώπους. Και έτυχεν ο χειμώνας τούτος σύντροφος στην πείνα, στον αποκλεισμό, φίλος του χάρου, σύμμαχος του τάφου.

Πόσοι θα ζήσουν, πόσοι θα πεθάνουνε πόσοι γινήκαν γέροι, και όχι από τα χρόνια μα από την πείνα και το κρύο, όπου καταλούνε πιο πολύ και από τα χρόνια. Πώς να τα σύρομε τα πόδια μας στις παγωμένες λάσπες, τόσο δρόμο; Τα τραμ σταμάτησαν. Δεν έχουνε βενζίνα τ’ αυτοκίνητα. Χαθήκανε τα τροχοφόρα. 

Κι όλο χιονόνερο η μπόρα. Μεγάλη η πόλις, είναι απέραντη. Ώρες πολλές, πώς να βαδίσεις νηστικός και παγωμένος, πώς να γυρίσει βράδυ στο σκοτάδι απ’ τη δουλειά! Πώς να αντικρίσεις, όταν φθάσεις, την γυναίκα, τα παιδιά; Σβηστό το τζάκι στη γωνιά και συ με χέρια νάρθεις άδεια, παγωμένα!(…)

(…) Όλα χάθηκαν. Οι τροφές, τα κάρβουνα, το λάδι, το πετρέλαιο, το γάλα, γάλα των παιδιών. Όμως το κρύο άφθονο κόσμον αδιάβαστον πολύν τον στέλνει στον κοινό τον λάκκο. Και έξω να ουρλιάζουν τα σκυλιά, να κλαιν’ οι γάτες σαν παιδιά και τα παιδιά σαν γάτες. Και να σκαλίζουν τα σκυλιά και να σκαλίζουνε κι οι γάτες. Να σκαλίζουν τα παιδιά κάτι να βρούνε στα σκουπίδια. Έτσι πεθαίνουν τα σκυλιά και οι γάτες μέσα στα σκουπίδια. Μα τα παιδιά σκαλίζουν πάλι κάτι να βρούνε στα σκουπίδια (…)

Παρασκευή, 18 Νοεμβρίου 2016

"Η Μικρασιατική μνήμη, τρεις γενιές μετά την καταστροφή"


19-20 Νοεμβρίου: Ένα σημαντικό συνέδριο για τη Μικρά Ασία, το τραύμα της Καταστροφής και τη διαχείριση της Μνήμης

3ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΔΙΗΜΕΡΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ
ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΡΕΥΝΑΣ και ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗΣ ΕΡΥΘΡΑΙΑΣ (Κ.Ε.Μ.Μ.Ε.) ΔΗΜΟΥ ΚΗΦΙΣΙΑΣ

Σάββατο 19 Νοεμβρίου 2016 «Η Μικρασιατική μνήμη, τρεις γενιές μετά την καταστροφή»
& Κυριακή 20 Νοεμβρίου 2016 «Απ’ την Ερυθραία της Ιωνίας στη Νέα Ερυθραία της Αττικής»

Αμφιθέατρο Κέντρου Βιώσιμης επιχειρηματικότητας Excelixi Α.Ε. Τράπεζας Πειραιώς
Ελ. Βενιζέλου 154 και Ρωμυλίας, Καστρί – Νέα Ερυθραία, Τηλ. Επικοινωνίας 210 6206
ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

Σάββατο 19 Νοεμβρίου 2016
«Η Μικρασιατική μνήμη, τρεις γενιές μετά την καταστροφή»

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ:

Τρίτη, 15 Νοεμβρίου 2016

ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Ο «ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ» του Ηλία Κοντοζαμάνη


«Αυτή η έκθεση μας συγκινεί ιδιαίτερα εμάς τους Πολίτες γιατί μας συνδέει με το παρελθόν μας, τις ρίζες , την ιστορία μας» είπε ο Οικουμενικός Πατριάρχης κκ Βαρθολομαίος κατά τη διάρκεια της ξενάγησής του στην έκθεση του Ηλία Κοντοζομάνη στο Σισμανόγλειο Μέγαρο του Προξενείου της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη.
Η έκθεση που θα φιλοξενηθεί στην Κωνσταντινούπολη από τις 11 έως και τις 22 Νοεμβρίου αφηγείται εικαστικά τον Βυζαντινό Κόσμο της χιλιόχρονης και λαμπερής Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Τα εγκαίνιά της στο ανακαινισμένο Σισμανόγλειο Μέγαρο, αποτέλεσαν μια αφορμή για το αντάμωμα του ελληνισμού της Πόλης που ανθίσταται σε καιρούς δύσκολους και ήταν η αιτία για ένα ταξίδι με συνοδοιπόρους «αυτοκράτορες , πατριάρχες, στοχαστές, παραγωγούς, επαγγελματίες που αναπαριστώνται με δάνεια προσώπων από ανθρώπους σημερινούς» όπως χαρακτηριστικά εξήγησε ο δημιουργός των έργων Ηλίας Κοντοζομάνης.


Παρόντες στα εγκαίνια μεταξύ άλλων ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη Ευάγγελος Σέκερης, ο Διευθυντής του Ζωγράφειου Λυκείου Γιάννης Δερμιτζόγλου και εκπρόσωποι της ελληνικής παροικίας της Κωνσταντινούπολης.

Η έκθεση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του εορτασμού των 25 χρόνων Πατριαρχίας της Α.Θ.Π του Οικουμενικού Πατριάρχου κκ Βαρθολομαίου και των 123 χρόνων λειτουργίας του Ζωγράφειου Σχολείου. Μάλιστα στη διάρκεια των εγκαινίων ο Οικουμενικός Πατριάρχης που υπήρξε μαθητής του Ζωγράφειου έκοψε την τούρτα των 25 χρόνων της Πατριαρχίας του.


ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
  
Ο Ηλίας Κοντοζαμάνης γεννήθηκε στην Καλαμάτα με καταγωγή από τον Πελεκάνο (Πέλκα) του νομού Κοζάνης. Πήρε πτυχίο νομικής από το Πανεπιστήμιο Αθηνών και ακολούθησε το δικαστικό κλάδο. Σήμερα είναι διευθυντής Επιμόρφωσης στην Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών και Προϊστάμενος του Διοικητικού Εφετείου Θεσσαλονίκης. Με τη ζωγραφική ασχολήθηκε από νεαρή ηλικία ερασιτεχνικά. Από το 1981 ζωγραφίζει αγιογραφίες και πορτρέτα φαγιούμ χρησιμοποιώντας διαφορετικές τεχνικές .

Κυριακή, 30 Οκτωβρίου 2016

Χασάν Ταχσίν Πασάς

(Του Ανδρέα Καστάνη Αν. Καθηγητή Ιστορίας Σχολής Ευελπίδων)

Ο Χασάν Ταχσίν Πασάς (1845-1918) ήταν ανώτερος στρατιωτικός ανώτατος αξιωματικός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας επικεφαλής των Οθωμανικών δυνάμεων που τάχθηκαν εναντίον του Ελληνικού Στρατού κατά τη διάρκεια του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου. Γεννήθηκε στη Ηπείρου και σπούδασε στη Ζωσιμαία Σχολή των Ιωαννίνων.

Μιλούσε άπταιστα ελληνικά. Παρέδωσε την πόλη της Θεσσαλονίκης, ενέργεια για την οποία καταδικάστηκε ερήμην σε θάνατο ως προδότης. Πέθανε στη Λωζάννη το 1918. 

Τα οστά του μεταφέρθηκαν το 1937 στον οικογενειακό τάφο των Μεσαρέ στο αλβανικό νεκροταφείο της Τριανδρίας στη Θεσσαλονίκη και, όταν το νεκροταφείο καταπατήθηκε, το 1983, στο οστεοφυλάκιο της Μαλακοπής. Από το 2002 βρίσκονται θαμμένα στο Στρατιωτικό Νεκροταφείο των Βαλκανικών Πολέμων στη Γέφυρα κοντά στη βίλα Μοδιάνο, που σήμερα λειτουργεί ως Μουσείο Βαλκανικών Πολέμων.

Τετάρτη, 12 Οκτωβρίου 2016

"Εικόνες και μνήμες από το έπος του 1940-41 ανακαλούνται" στο ANOIKTO ΛΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ


Σας προσκαλούμε να τιμήσετε με την παρουσία σας την πρώτη εκδήλωση της 21ης περιόδου 2016 – 2017 του Ανοικτού Λαϊκού Πανεπιστημίου Γιαννιτσών, που διοργανώνεται από την Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Γιαννιτσών "Ο ΦΙΛΙΠΠΟΣ" με τη συνεργασία της ΔΗ.Κ.Ε.Π.Α. του Δήμου Πέλλας,
την Δευτέρα 17 Οκτωβρίου 2016 και ώρα 19.30' στην Αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Πέλλας στα Γιαννιτσά.

ΘΕΜΑ: "Εικόνες και μνήμες από το έπος του 1940-41
ανακαλούνται".

ΟΜΙΛΗΤΗΣ:  Βασίλειος Νικόλτσιος, Διευθυντής του
Ιδρύματος Μουσείου Μακεδονικού
Αγώνα, Ιστορικός, Συγγραφέας,
Συλλέκτης.

Είσοδος Ελεύθερη

Τρίτη, 11 Οκτωβρίου 2016

Σεμινάριο Σύγχρονης Ιστορίας στην Κηφισιά


Mε την πεποίθηση ότι η καλή γνώση της ιστορίας και ο έλεγχος του νοήματός της έχει θεμελιώδη σημασία για την ορθή κατανόηση των συνθηκών που διαμόρφωσαν το σύγχρονο περιβάλλον, ξεκινά  για 9η χρονιά το Σεμινάριο Σύγχρονης Ιστορίας, στο πλαίσιο του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Δήμου Κηφισιάς. Συντονιστής του σεμιναρίου είναι ο ιστορικός Βλάσης Αγτζίδης


Το Μέρος του προγράμματος που αναρτάται παρακάτω περιλαμβάνει τις εισηγήσεις που θα γίνουν από τον Οκτώβριο του 2016 έως και το τέλος του έτους.
Οι συναντήσεις γίνονται μια φορά το μήνα, ημέρα Παρασκευή, 7.15 μ.μ. – 9 μ.μ. «Έπαυλη Δροσίνη»-Βιβλιοθήκη Δήμου, Oδός Αγ. Θεοδώρων & Κυριακού.

-14 Οκτωβρίου: Γιώργος Θ. Μαυρογορδάτος, καθηγητής, «Εκατό χρόνια από τον μοιραίο εθνικό Διχασμό», με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του με τίτλο «1915». Θα μιλήσουν οι Βλ. Αγτζίδης και Ίρις Τζαχίλη

-18 Νοεμβρίου: «Τάγματα ασφαλείας και δωσίλογοι στην υπηρεσία του κατακτητή (1941-1944). Η περίπτωση της Μακεδονίας«, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του Ανδρέα Βενιανάκη: «Δάγκουλας, ο «δράκος» της Θεσσαλονίκης»

-16 Δεκεμβρίου: Μανώλης Κασιμάτης, μέλος του Εικαστικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, εκδότης του περιοδικού «Φωτογραφίζοντας»: «Φωτογραφίζοντας και κινηματογραφώντας τον Δεκέμβρη του ’44 στην Αθήνα και τον Πειραιά»

 Εδώ θα βρείτε τον χάρτη της περιοχής:




Κυριακή, 9 Οκτωβρίου 2016

Στυλιανός Γονατάς


O Στυλιανός Γονατάς (Πάτρα, 15 Αυγούστου 1876 – Αθήνα, 29 Μαρτίου 1966) ήταν Έλληνας στρατιωτικός και πολιτικός. 

Είχε ανέλθει σε ανώτατα αξιώματα στον Στρατό Ξηράς την περίοδο μέχρι και το 1924 και πρωταγωνίστησε, μαζί με τους αξιωματικούς Νικόλαο Πλαστήρα και Αλέξανδρο Οθωναίο και τον πολιτικό Γεώργιο Παπανδρέου, στην επανάσταση της 11ης Σεπτεμβρίου 1922 που έδιωξε τον βασιλιά 
Κωνσταντίνο και στη δίκη των έξι. 

Εν συνεχεία αναμείχθηκε με την πολιτική και κατέλαβε αρκετές φορές την θέση του υπουργού όπως και του γερουσιαστή και του προέδρου της Γερουσίας.

Σάββατο, 8 Οκτωβρίου 2016

Ο Παύλος Κουντουριώτης

Του Ανδρέα Καστάνη Αν. Καθηγητή Ιστορίας Σχολής Ευελπίδων

Ο Παύλος Κουντουριώτης γεννήθηκε στην Ύδρα και ήταν γιος του Θεοδώρου Κουντουριώτη, προξένου και Βουλευτή, και της Λουκίας Νεγρεπόντη . Ακολουθώντας τη ναυτική παράδοση της οικογένειας το 1875 κατατάχθηκε στο Βασιλικό Ναυτικό.
 Με την έκρηξη των Βαλκανικών Πολέμων προάχθηκε σε Υποναύαρχο ενώ στις 16 Απριλίου του 1912 έγινε Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι τις 16 Σεπτεμβρίου 1912 Μέλος της τριαδρίας Βενιζέλου – Δαγκλή – Κουντουριώτη που συμμετείχαν στην κυβέρνησης της Εθνικής Άμυνας. Μετά τον θάνατο του Βασιλιά Αλέξανδρου, ανέλαβε καθήκοντα αντιβασιλέως μέχρι τον Νοέμβριο του 1920 . 

Ως πρόσωπο μεγάλου κύρους και ευρείας αποδοχής εκλέχθηκε προσωρινά πρώτος Πρόεδρος της Δημοκρατίας, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το 1926, όταν και παραιτήθηκε διαμαρτυρόμενος για τη Δικτατορία του στρατηγού Θεόδωρου Παγκάλου. Στις 4 Ιουνίου 1929 επανεκλέχθηκε στο αξίωμα του προέδρου από τη Βουλή και τη Γερουσία, αλλά παραιτήθηκε οριστικά αυτή τη φορά, τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου, για λόγους υγείας. Απεβίωσε στις 22 Αυγούστου 1935 στο Παλαιό Φάληρο. 
Ενταφιάστηκε στην Ύδρα, κατόπιν επιθυμίας του.

Τρίτη, 4 Οκτωβρίου 2016

ΟΙ ΜΑΧΕΣ ΣΤΟ ΚΑΙΜΑΚΤΣΑΛΆΝ 1916

Μια από τις σελίδες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, γράφτηκε στο όρος Βόρας (Καιμάκτσαλαν ) του νομού Πέλλας  στην κορυφή του Προφήτη Ηλία όπου σήμερα διατηρείτε ως πολιτιστικό μνημείο και ο ομώνυμος Ιερός Ναός.


Το πολεμικό επεισόδιο έλαβε χώρα από τον Αύγουστο έως τον Σεπτέμβριο του 1916 σε μια πετυχημένη προσπάθεια του Σέρβικου στρατού να καταλάβει την κορυφή του Προφήτη Ηλία με υψόμετρο 2.524 μ.και να αναγκάσει τα στρατεύματα των Βουλγάρων να υποχωρήσουν στο Μορίχοβο, όπου σχημάτισαν νέες αμυντικές γραμμές.

Η Μάχη ήταν από τις πλέον αιματηρές, του Μακεδονικού Μετώπου, ειδικά για τον Σέρβικο στρατό που υπέστη τις περισσότερες απώλειες. 
Στο βιβλίο του ΄΄THE STORY OF THE SALONICA ARMY'' ο Βρετανός ανταποκριτής G. Ward Price έγραψε : 

"Παντού έβλεπα νεκρούς Σέρβους και σκοτωμένα μουλάρια. Οι περισσότεροι ήσαν κομματιασμένοι. Είχαν χτυπηθή από όλμους του Βουλγαρικού πυροβολικού που έβαλε από ψηλά. Τα βοηθητικά τμήματα τους συγκέντρωναν στην άκρη του δρόμου για να μεταφερθούν προς ταφή στον κάμπο των Μογλενών. Πλησίασα και παρατήρησα μερικούς νεκρούς. Στα παγωμένα τους μάτια υπήρχε κάτι σαν απορία. Ξαπλωμένοι ανάσκελα ατένιζαν τον γαλανό ουρανό της Μακεδονίας.."

Γιάννης Παπαλαζάρου, Βασίλης Τραούδας
Με αυτό το κομμάτι της ιστορίας και με αφορμή  τη συμπλήρωση  100 χρόνων, από την αιματηρή μάχη, ασχολήθηκε  η εκπομπή "ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ", του Περιφερειακού τηλεοπτικού σταθμού Pella TV, που επιμελείται και παρουσιάζει ο Βασίλης Τραούδας.

Καλεσμένος της εκπομπής  ο εκπαιδευτικός και συγγραφέας Γιάννης Παπαλαζάρου, ο οποίος κατέγραψε τα παραπάνω γεγονότα στο υπό έκδοση βιβλίο του

  " Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος 1914-1918. Μακεδονικό Μέτωπο. Οι Μάχες του Καϊμακτσαλάν, Αύγουστος - Σεπτέμβριος 1916"

Προφήτης Ηλίας



Το επεισόδιο θα προβληθεί την Τετάρτη 5-10-2016 και ώρα 15.00΄και σε επανάληψη την Πέμπτη 6-10-2016 και ώρα 22.00',στην Pella TV 

(Παλαιότερες εκπομπές μπορείτε να τις παρακολουθείσετε στο διαδίκτυο στο Youtube: Pellatv Μια φωτογραφία μια ιστορία.)