Δεδεαγάτς (Αλεξανδρούπολη): Η πρώτη απελευθέρωση (12/7/1913)

(Από την Άννα Φαλτάιτς)

Το θέαμα της καιόμενης πόλεως από τον «Αβέρωφ»

Η Αλεξανδούπολη απελευθερώθηκε οριστικά στις 14 Μαΐου του 1920. Πριν από αυτό όμως, η πόλη (που τότε ακόμα ονομάζονταν Δεδεαγάτς), είχε περάσει και πάλι –πρόσκαιρα- σε ελληνικά χέρια, στις 12 Ιουλίου του 1913, με την βοήθεια του ελληνικού στόλου. 

Οι Βουλγαρικές δυνάμεις κατοχής, προτού εγκαταλείψουν την πόλη, έβαλαν φωτιά στις αποθήκες της παραλίας και σε σωρούς εμπορευμάτων και τροφίμων. Η πυρκαγιά αυτή, λόγω των ανέμων που έπνεαν, έλαβε μεγάλη διάσταση, απειλώντας να κάψει ολόκληρη την πόλη. 

Το ανιχνευτικό «Ιέραξ», το οποίο περιπολούσε στην περιοχή από μέρες, βλέποντας την φωτιά, έσπευσε προς βοήθεια.

Όπως διαβάζουμε στην εφημερίδα Σκριπ (20/7/1913)[1],  «την 3ην μ. μ. εξήλθε του «Ιέρακος» ο ύπαρχος αυτού υποπλοίαρχος κ. Π. Αργυρόπουλος όστις συνεννοήθη μετά του Μητροπολίτου και των Προξένων διά την λήψιν συμπληρωματικών ασφαλείας μέτρων μέχρι τής αφίξεως τού επιλοίπου στόλου.

Την 6ην μ. μ. κατέπλευσαν τα θωρηκτά «Σπέτσαι» και «Ύδρα» τα αντιτορπιλλικά «Ασπίς» και «Θύελλα» μετα μίαν δε ώραν κατέπλευσεν ο «Αβέρωφ».
Πάντα τα πλοία ηκολούθησαν την ακτήν του Αίνου συμφώνως προς τας υποδείξεις του κυβερνήτου του «Ιέρακος».

Την επομένην 12ην Ιουλίου λίαν πρωί κατελήφθη η πόλις δι’ αγημάτων του στόλου, αφού κατά την προηγουμένην νύκτα το αντιτορπιλλικόν «Νέα Γενεά» εκανονιοβόλησε επιτυχώς μικρόν σώμα βουλγαρικού ιππικού όπερ αποσπασθέν της βάσεώς του ελεηλάτει τα επί της παραλίας χωριά».

Ο Κώστας Φαλτάιτς, μέσα από το ρεπορτάζ του για την εφημερίδα Ακρόπολη[2], μας δίνει την εικόνα της πόλης που φλέγονταν, την επιχείρηση της κατάληψης, αλλά και τα συναισθήματα των ναυτών όσο πλησίαζαν προς το Δεδεαγάτς.

ΔΕΔΕΑΤΑΤΣ Ιούλιος – Μετά τη Καβάλλα το Δεδεαγάτς.

Ο στόλος μας εις την περίστασιν αυτήν, μ’ όλον ότι το πεδίον της δράσεώς του ήτο τόσο στενόν, εθαυματούργησε πάλιν, προς γενικήν χαράν και δικήν μας των ναυτών ικανοποίησιν, οι οποίοι είχαμε καταληφθή από τόση λύπη μόλις εκηρύχθη ο κατά της Βουλγαρίας πόλεμος, γιατί ενομίζαμε ότι ο κλήρος του ναυτικού μας ήτο να παραμένη καθ’ όλην την διάρκειαν του πολέμου τούτου εις μακριάν αδράνειαν και εις στάσιν θεατού. 

Φαντασθήτε ότι είχαμε καταντήση να αλληλοαποκαλούμεθα κουραμπιέδες του Βουλγαρικού πολέμου, και είχαμε μεγαλώση στη φαντασία μας τόσο τα πράγματα, ώστε εφανταζόμεθα ότι άμα με το καλό εγυρίζαμε στα σπίτια μας, γνωστοί και άγνωστοι θα εκύτταζαν με οίκτον και περιφρόνησι την ναυτικήν μας στολήν, και το άτομόν μας. 

Τώρα όμως με σηκωμένο το κεφάλι προς τα επάνω και καθαρό το μέτωπο από την συναίσθησιν της εκπληρώσεως κάποιου υψηλού καθήκοντος, μπορούμε να πούμε εις τον εαυτόν μας, κυττάζοντες την αχανή θάλασσαν που ξαπλώνεται γαλανίζουσα, στο άπειρον των ματιών μας.

-Ναι, είνε αλήθεια όλη αυτή η ατελείωτη θάλασσα, και αι ακταί του βορειοτάτου Αιγαίου· όλη αυτή σχεδόν η παραλία της Θράκης είνε δική μας, και είνε ο στόλος μας που την προσέφερε εις τα αγκάλας της αγαπητής μας Ελλάδος, καθαρίζοντάς την από την λέπρα του βαρβάρου όχι πλέον κατακτητού, αλλά ληστού και κλέφτη, της πλέον προστύχου πάστας. 

Η ΠΡΩΤΗ ΕΙΔΗΣΙΣ

Μετά τον πρόλογον αυτόν, αναγκαίον όχι τόσο για τον κόσμο που αποτελούμε εμείς οι ίδιοι, θα σας περιγράψω τα της καταλήψεως του αγαπητού μας Δεδεαγάτς, κατά τον τρόπον που μπορεί να έλθη εις την αντίληψιν ενός ναύτου, ο οποίος ως εκ της θέσεώς του, δεν μπορεί να γνωρίζη από το κάθε τι που γίνεται, παρά μόνον την φλούδα του.

Ευρισκόμεθα εις την Καβάλλαν και είχαμε εις τον «Αβέρωφ» ανθράκευσιν, η οποία κάθεται περισσότερο από κάθε άλλη εργασία εις το στομάχι των… μουσικών μας, αναγκαζομένων να φυσώσι καθ’ όλην την διάρκειαν της ανθρακεύσεως, εις τον χαλκόν των οργάνων των, προς διασκέδασιν των ναυτών που ανθρακεύουν.

Η δουλειά επροχώρει προς το τέλος, μαζύ με διαφόρους διαδόσεις, που ανεβοκατεβαίνουν κυματίζουσαι εις τα αυτιά και τα στόματα των πληρωμάτων.

Το ζουμί από όλας τας διαδόσεις αυτάς, είνε ότι οι Βούγλαροι εγκατέλειψαν το Δεδεαγάτς και ότι έβαλαν φωτιά εις όλην την πολιτείαν. Νεώτεραι διαδόσεις κατόπιν προσέθετον την λεπτομέρειαν ότι το ανιχνευτικόν μας «Ιέραξ» περιπολούν προς τα παράλια του Δεδεαγάτς, είδε την πυρκαϊάν και ωδηγηθέν από αυτήν, διήλθε την ζώνην των τορπιλλών την φράζουσαν τον λιμένα, και κατέλαβε την πόλιν. 

Η σπονδυλική στήλη των διαδόσεων εσταμάτα εδώ. Από εδώ και πέρα άρχιζαν τα τερατώδη και τα εξωφρενικά, από τα οποία είνε περιττόν να κάνουν την μετάληψίν των οι αναγνώσται μας.

Το συμπέρασμα είνε ότι μετά δέκα λεπτά εξεκινούσαμε όλα τα εις την Καβάλλαν ευρισκόμενα πλοία με κατεύθυνσιν το Δεδεαγάτς, ενώ ο «Αβέρωφ» άφινε την ανθράκευσίν του εις την μέση.

Μισή ώρα ποιο πριν, ειδοποιηθέντα και τα εις την Θάσον ορμούντα θωρηκτά μας «Σπέτσαι» και «Ύδρα», εξεκίνουν και αυτά, δια την ιδίαν κατεύθυνσιν. 

ΠΡΟΣ ΤΟ ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ

Ο πλους μας προς το Δεδεαγάτς γίνεται με μεγάλην ταχύτητα, γιατί πρέπει να προλάβωμε να σώσωμε την πόλιν από την καταστροφήν της πυρκαϊάς. Τα Θρακικά παράλια απλώνονται εμπρός μας, χαμηλά, λεία. Είνε τόσο χαμηλά τα εδάφη που φεύγουν και τραβιώνται πίσω εις το πέρασμα των πλοίων μας, ώστε, μολονότι η γραμμή της πλεύσεώς μας δεν απέχει πολύ από την ξηράν, δεν γίνεται αυτή αντιληπτή εις τα μάτια μας, και δεν δείχνει την ύπαρξίν της παρά από τα μεγάλα και αψηλά δέδρα τα οποία φαίνονται ωσάν να έχουν φυτρώσει πάνω από την επιφάνειαν της θαλάσσης.

Η κινηματογραφική ταινία της γης που ξαπλώνεται εμπρός μας, γεμίζει από χαράν και ικανοποίησιν τας αισθήσεις μας, και την ψυχήν μας. Συλλογιζόμεθα την εφοδίαν των ατελειώτων αυτών κάμπων, οι οποίοι αποδίδονται και πάλιν εις την Ελλάδα, και εις την σκέψι ότι παρ’ ολίγον τα μέρη αυτά που τόσο μοιάζουν με την γην της επαγγελίας, θα έμεναν για πάντα Βουλγαρικά, ξεσπούμε σε επιφωνήματα ειρωνίας ή αγανακτήσεως, κατά της απαισίας αυτής φυλής.

Και ενώ το ταξείδι μας προχωρεί βλέπομε πειά χαμηλά στην παραλία την θάλασσα να προχωρή προς τα μέσα να θολώνη και να σχηματίζη κάτι σαν λίμνη.

Μαθαίνομε ότι είνε αι εκβολαί του Νέστου ποταμού, του ποταμού που χωρίζει τη Μακεδονική γη από τη Θράκη.

Στη δεξιά όχθη του ποταμού ένα σπιτάκι με κατακόκκινη στέγη και μερικά δένδρα, σαν λεύκαι και ιτιαί, που στέκονται μπροστά του, σου φέρνουν στα μάτια παληές χαλκογραφίες Ελβετικών τοπίων, εις τας οποίας πόσες φορές ο καθένας δεν απεθύμησε να μεταφερθή.

Έχομε φάη και γ’ αυτό άνοιξε η όρεξίς μας.

Η Γαλλική αυτή παροιμία, η τόσο σοφή, εφαρμόζει επάνω σε μας, κατά την ώραν αυτήν, ωσάν να της είχαν πάρη μέτρο.

Ο ποταμός Νέστος ο οποίος προ ενός ακόμη μηνός απετέλει το μεγαλείτερο όνειρο, και εις το οποίον όλοι μας απεβλέπαμε, ωσάν σε όνειρο το οποίον δεν ήτο των ιδικών μας κόσμων, τώρα για μας έχει γίνη ένας ποταμός πολύ πεζός, χωρίς μεγάλη σημασία, ένας γεωγραφικός ορισμός επί τέλους, ο οποίος δεν μπορεί να πλαισιώση και να περικλείση την μεγάλη ζωγραφιά που έπλασεν η ελληνική ψυχή. 

Άλλοι είνε τώρα οι ποταμοί, και είνε πολύ μακράν οι ορίζοντες που θα σταματήσουν τους Ελληνικούς πόθους.

Και η ψυχή μας (…) από χαρά και αι κόραι των οφθαλμών μας αγνωίζονται φοβερόν αγώνα για να περικλείσουν μέσα στον φακό των, το τελευταίο σύνορο των Ελληνικών τόπων και των Ελληνικών θαλασσών. 

Μα άδικα είνε τόσο μακράν και τόσο εκτεταμένα τα μέρη αυτά! Τόσο μακράν και τόσο εκτεταμένα αλήθεια!

ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΦΩΤΙΑ

Πέρα πολύ πέρα ξεχωρίζουν τώρα τα δυο μας θωρηκτά «Σπέτσαι» και «Ύδρα» μαυρίζοντα την πλυμένη ατμόσφαιρα με τους καπνούς των. Πλέομε με μεγαλειτέραν ταχύτητα από αυτά, αλλά φαίνεται ότι δεν θα μπορέσωμε ποτέ να τα φθάσωμε, και έτσι πρώτα εκείνα θα έχουν την ικανοποίησι να εισέλθουν στο λιμάνι του Δεδεαγάτς. Εν τούτοις η απόστασις που μας χωρίζει ολονέν μικραίνει, και αυτά ολονέν μεγαλώνουν στα μάτια μας.

Έξαφνα στην σχετική ησυχία που ακινητεί χυμένη εις το κατάστρωμα του «Αβέρωφ» μια φωνή σηκώνεται ααρκετά δυνατή, ώστε να ακουσθή από εκατό και διακόσια ζεύγη αυτιών·

-Κυττάξτε, κυττάξτε, κάτω μακρυά, καπνός.

Σκορπίζομε τα μάτια μας στην διεύθυνσιν που χαράζει ένα τεντωμένο χέρι και βλέπομε πραγματικώς ένα σύννεφο καπνού, κάτω πολύ μακρυά, εκεί που η ξηρά ενώνεται με την θάλασσα και αποτελεί μια ακατάληπτο ενωτική γραμμή.

Είναι περιττόν να ακούσωμε άλλας φωνάς και περισσοτέρας εξηγήσεις για να εννοήσωμε περί τίνος πρόκειται.

Εκεί κάτω ευβρίσκεται το Δεδεαγάτς, και αν από την απόστασιν δενμπορεί να φανή ακόμα η πολιτεία, φαίνεται εν τούτοις πολύ καλά ο καπνός, της φωτιάς την οποίαν έβαλαν οι Βούλγαροι, εγκαταλείποντες αυτήν.

Η φρίκη, η οργή, η αγανάκτησις, η μανία, η λύσσα που έμεναν εις την στιγμήν φυλακισμέναι εις τα στήθη μας, ξεσπάζουν και εκρήγνυνται σε φωνάς που ανεβαίνουν από τον τόνο της διαμαρτυρίας μέχρι της πλέον υψηλής σκάλας της βλασφήμιας και των βρυσιών, κατά των τεράτων που εξήμεσεν η Βουλγαρία. Όσο προχωρούμε η σκηνοθεσία ζωηρεύει, λαμβάνει πειό δυνατά χρώματα.

Τώρα διακρίνεται το σύνολο της πολιτείας του Δεδεαγάτς… ένας σταχτίζων όγκος χρώματος, πάνω από τον οποίον είναι χυμένα και σαλεύουν φαιόλευκα νέφη καπνού. 

Στο βάθος χαμηλά κοκκινίζουν σωροί φλογών και λάμψεων. Το θέαμα κλείνει μέσα του όλη την άγρια μεγαλοπρέπεια, κάτι τι πολύ μεγάλου, πολύ φοβερού, μα και πολύ ωραίου.

Μέσα στο θέαμα της αναδευόμενης φωτιάς και του καπνού, τα αισθήματά μας χωρίζουν και τραβούν δυο δρόμους. Ο ένας οδηγεί εις την έκτασιν των θαυμασμόν, ο άλλος εις την φρίκην, εις την καταχνιάν της οργής  και της λύπης.

Εντύπωσιν σε όλους μας κάνει το πρόσωπον του αγαπημένου μας Ναυάρχου, ισταμένου επί της γέφυρας με τα κιάλια στο χέρι, και κυττάζοντος την καιόμενην πόλιν.

Η ψυχή του Ναυάρχου κλαίει. Και το κλάμμα της ψυχής ανεβαίνει εις το κλάμμα του προσώπου.

Σπάνια θυμάται το πλήρωμα του «Αβέρωφ» να είδε τον Ναύαρχον τόσο λυπημένον. Η λύπη όλων μεταξύ των ανθρώπων, συμπυκνουμένη, θα εβάραινε ολιγώτερον εις την πάστιγγα, από την λύπην εκείνου.

ΚΑΙ ΕΝΑ ΦΑΙΔΡΟ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΛΥΠΗ

Μέσα όμως στην γενική λύπη, δεν έλειψε και ένα φαιδρό επεισόδιο που μας έκανε αρκετά να γελάσωμε.

Επί τη αγγελία της εκκενώσεως υπό των Βουλγάρων του Δεδεαγάτς, ο αρχιμουσικός του «Αβέρωφ» κ. Σπινέλης παρήγγειλε εις τους μουσικούς να καθαρίσουν τα χάλκινά των όργανα – τα όργανα αυτά που παρήτησαν οι Βούλγαροι εις την Καβάλλαν- και να είναι έτοιμοι για να χαιρετίσουν τον είσπλουν μας εις το Δεδεαγάτς με τα πλέον χαρμόσυνα εμβατήρια.

Τα όργανα πράγματι εκαθαρίσθησαν, οι μουσικοί έβαλαν τας λινάς των στολάς, ολοκάθαρες και γεωμετρικώτατα σιδεφωμέναις στας τσακίσεις, και ήρχισαν μάλιστα και τας δοκιμάς.

Μετά την θέαν όμως της καιομένης πόλεως ούτε λόγος πλέον ηδύνατο να γίνη περί μουσικής, και κανείς δεν εσκέπτετο για αυτήν, ότε ένας μουσικός παρουσιασθείς εις τον δάσκαλον ηρώτησε σοβαρώτατα·

-Τι θα παίξωμε, όταν μπούμε στο Δεδεαγάτς;

Και η ερώτησις αυτή μολονότι απουστάτη έκανε όλο το πλήρωμα να πάθη αβαρίαν ενός μεριδίου από την λύπην του και να γελά ακόμη με τον περίεργον ναυτικόν

.

ΘΑΥΜΑΣΤΕ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΑΣ ΤΟΡΠΙΛΛΑΣ

Ως γνωστόν οι Βούλγαροι είχαν αποκλείσει τον λιμένα του Δεδεαγάτς με τορπίλλας, όπως είχαν αποκλείσει τας Ελευθεράς και την καβάλλα. Είνε όμως τόσο θαυμάσιοι οι Βούλγαροι και τόσο πρωτότυποι εις την τοποθέτησιν των ξεκοιλιαστικών αυτών δια τα πλοία εργαλείων, ώστε μπορεί να εισέλθη κανένας μέσα εις τα αποκλεισμένα λιμάνια ακόμη και χωρίς πιλότους και χωρίς να έχη ιδέαν που τας έχουν τοποθετήσει. Το πώς γίνεται το θαύμα αυτό, μόνον οι Βούλγαροι είναι δυνατόν να το γνωρίζουν. 

Το μόνον που γνωρίζομε εμείς είναι ότι και εις τους τρεις αυτούς λιμένας εισήλθαμε χωρίς πλοηγό, περνώντες μέσα από ταις τορπίλλαις, αι οποίαι σημειωτέον, είναι τελευταίου συστήματος και τόσο ευαίσθητοι, ώστε να εκραγούν και από την πίεσιν μόνο του νερού.

Πολύ ριχά όμως τα νερά του Δεδεαγάτς. Απέχομε πολλά μίλλια από την παραλίαν, και ο πλους μας είναι δυσκολώτατος. Η βολίς μας κατ’ επανάληψιν ριπτομένη δείχνει βάθος βυθού τεσσεράμισυ οργυιών. Προχωρούμε με μεγάλον κίνδυνο, διότι μισής μόνον οργιάς αν εύρωμε ριχότερα νερά, θα καθίσωμε εις την άμμο.

Ακόμα μου φαίνεται πως θα ήτο παράλειψις καθήκοντος οφειλομένου σε μας τους ίδιους, αν δεν αναφέρω ότι καθ’ όλον αυτόν τον πλουν ανάμεσα από τας κρυμμένας τορπίλλας, και με όλον τον διπλούν φόβον ή να καθίσωμε στην άμμο ή σε κανένα βράχο, ή το χειρότερο να τιναχθούμε στον αέρα από καμμιά τορπίλλα, δεν δίνομε δεκάρα για όλους αυτούς τους κινδύνους, και μας φαίνεται σαν να πλέωμε μέσα από θάλασσα πλημμυρισμένη μόνον από μύρα και άνθη.

Η έλλειψις κάθε φόβου από μέρους μας, αν και μας κατέλαβε ασυναίσθητα, εν τούτοις μπορεί να εξηγηθή και να αποδοθή εις την μεγάλην πεποίθησιν που είχαμε εις τον Θεόν και εις τον Ναύαρχόν μας.

ΤΟ ΘΕΑΜΑ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ

Στο θάμπωμα της ατμόσφαιρας, και στο σκίασμα της γης από τον ήλιο που επήγαινε να βασιλεύση μακρυά πίσω από τα βουνά της Ξάνθης, το θέαμα της καιομένης πόλεως του Δεδεαγάτς και της κοκκινωπής από την αντανάκλασι των πυρκαϊών θαλάσσης είνε γεμάτο από άγρια, μεγαλόπρεπο, υψηλόφωνη, μελαγχολία. Ένεκα της αποστάσεως, αρκετά μεγάλης σχετικώς και του θαμπώματος της μέρας, δεν μπορούμε να ξεκαθαρίσωμε πιο μέρος της πόλεως καίεται, και ως που εκτείνεται η πυρκαϊά.

 Φλόγες μεγάλαι, και εστίαι πυρός, καπνοί αναπηδούν από παντού, και σκεπάζουν την πόλι. Νομίζομε ότι οι Βούλγαροι εθεσαν φωτιά σε όλη την πολιτεία και νοιώθωμε να ξυπνά μέσα μας, κάποια άγρια φωνή, της οποίας τον ήχον πρώτη φορά έχομε ακούσει. Εμείς καθ’ όλους τους εννέα μήνας που οι ναύται, οι μη ιδόντες ούτε ρανίδα αίματος πολέμου χυμένο, εμείς οι φρικιώντες εμπρός στην ελάχιστην νήξιν ότι θα μπορούσαμε να κεντήσωμε καν ζωντανό πλάσμα, αποθηριούμεθα, βλέπομε ότι δεν θα μπορούσαμε να είμεθα αλλοιώτικοι από τους εις την ξηράν πολεμούντας, αδελφούς μας, και ανοίγωμε τους ρώθωνάς μας για να μυρίσωμε αίμα που αχνίζει.

«Είνε πολύ περίεργα και ακατανόητα τα ψυχολογικά παραστρατήματα της ανθρώπινης καρδιάς» γράφει ένα παληό Γαλλικό βιβλίο. Εμείς οι τόσο ειρηνικοί, οι τόσο φρικιώντες προ της ιδέας του αίματος ναύται, θα εγινούμεθα σφαγείς ό,τι δήποτε ζωντανού ευρίσκετο εμπρός μας, εάν αυτό ήτο δυνατόν. Η λύσσα να βουτηχθούμε σε Βουλγαρικό αίμα, είχε ξαπλωηθή τόσο στο είνε μας ώστε να κυττάζη ο ένας τον άλλο σαν να είχε εμπρός του Βούλγαρο, και να μη το θεωρή τερατώδες να βυθίση στα στήθη του αδελφού του, του συναυτού του, το μαχαίρι του.

---

Και μέσα στες φλόγες και τους καπνούς που σου θυμίζουν και σε κάνουν να αναπαραστήσης άθελα την Ρώμην, όταν έβαλε ο Νέρων να την καύσουν, μαύραι σκιαία, μαύραι σαν κόλασις, χοροπηδούν και φαίνονται και χάνονται πάλι, και τα αντιτορπιλλικά μας αραγμένα πολύ πλησίον στην παραλία, φαίνονται και αυτά από την αντανάκλασι, σαν λαμπάδες που καίουν, και πέφτουν αναλυμέναι στη φλογισμένη θάλασσα.

Μετά μίαν ώραν, στείλαντες την ατμάκατόν μας εις την ξηράν, εμάθαμε προς μεγάλην μας χαράν ότι η πόλις είχε μείνει απείραχτη από του Βουλγάρους, και ότι μόνον μερικαί αποθήκαι με εμπορεύματα, και όλα τα είδη που δεν ηδυνήθησαν να πάρουν μαζύ των οι φεύγοντες βούλγαροι, έγινα παρανάλωμα του πυρός. Αδιάφορο όμως· ήτο τόση μεγάλη η έκτασις της πυρκαϊάς εκείνης, και τόσο φοβερό το θέαμα, ώστε και τώρα ακόμη, οπότε βλέπομε την πολιτεία να ξαπλώνεται ωραία, υπερήφανη και ανέγγιχτη μποστά μας, δεν μπορούμε να βγάλωμε από τον νου μας, ότι η ωραία αυτή πολιτεία δεν είνε σωρός από ερείπια και στάχτη.

Όλην την νύκτα εκείνη, αι φλόγες της πυρκαϊάς εφώτιζαν πένθιμα την θάλασσα και την πολιτεία, και εμείς ώρες εμείναμε άγρυπνοι εις το κατάστρωμα, παρακολουθούντες αχόρταγα, μα με ησυχασμένη τώρα την ψυχή, την πρωτοφανή για μας εκείνη εικόνα της καταστροφής.

Με το επόμενον ταχυδρομείον, αν έχω ευκαιρίαν και αν με παρατήση αυτή η τεμπελιά και η ανία που μας έχει πιάσει όλους αναγκασμένους να ακινητούμε μέσα στα πλοία επί τόσους μήνας, θα σας γράψω και άλλα για το Δεδεαγάτς.

Κ.Φ.

---

Μια αφίσσα από τη Βάσω Κατράκη

ΑΡΧΕΊΟ ΚΑΛΛΑΡΗ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΠΟΙΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Από το Σύλλογο Φίλων του Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου σε συνεργασία με τον εκδοτικό οίκο I Write.gr ΠΗΓΗ

Πανελλήνιο ποιητικό διαγωνισμό για τη Θεσσαλονίκη προκηρύσσει το Δ.Σ του Συλλόγου «ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΒΑΦΟΠΟΥΛΕΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ».

Στο διαγωνισμό μπορούν να λάβουν μέρος όσοι έχουν συμπληρώσει το 18^ο έτος της ηλικίας τους, από την Ελλάδα, την Κύπρο ή το εξωτερικό στέλνοντας ένα ποίημα στη Διεύθυνση του Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου

 «Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο» Βαφοπούλου 3 Θεσσαλονίκη ΤΚ 54646  

Το ποίημα θα πρέπει να σταλεί σε πέντε δακτυλογραφημένα αντίτυπα υπογεγραμμένα με το ψευδώνυμο του συμμετέχοντα, ενώ σε εσώκλειστο φάκελλο θα πρέπει να αναγραφούν τα στοιχεία του και το όνομά του (Επώνυμο, Όνομα, Διεύθυνση, τηλέφωνα επικοινωνίας, e-mail).

Ο διαγωνισμός θα ολοκληρωθεί στις 31 Δεκεμβρίου του 2012 και τα αποτελέσματα θα εκδοθούν μέσα στους πρώτους μήνες του 2013. Τα τρία καλύτερα ποιήματα που θα επιλέξει η κριτική επιτροπή θα βραβευθούν σε ειδική τελετή στο Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο , ενώ παράλληλα θα εκδοθεί ένας τιμητικός ποιητικός τόμος για τη Θεσσαλονίκη, με ποιήματα που θα επιλέξει η κριτική επιτροπή. 

Το εκδοτικό μέρος του διαγωνισμού αναλαμβάνει ο εκδοτικός οίκος I Write.gr ΠΗΓΗ.

Σεμινάριο: Σταλινικές διώξεις 1937-1949

Την Τρίτη, 5-6-2012, (7-9 μμ) κλείνει ο φετινός κύκλος του Σεμιναρίου Ιστορίας που λαμβάνει χώρα στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Κηφισιάς 
  «Έπαυλη Δροσίνη»-Βιβλιοθήκη Δήμου Κηφισιάς, Αγ Θεοδώρων και Κυριακού)  



  Το τελευταίο θέμα είναι αφιερωμένο στις «σταλινικές διώξεις (1937-1949)»

http://www.anixneuseis.gr/?p=1734  

  Ο Μάριος Μαρκοβίτης θα παρουσιάσει αναλυτικά την περίπτωση του στελέχους του ΚΚΕ Μάρκου Μαρκοβίτη, που είχε καταφύγει στην ΕΣΣΔ, είχε ενταχθεί στις ελληνικές κοινότητες της Νότιας Ρωσίας και είχε συλληφθεί το Δεκέμβριο του 1938 κατά τη διάρκεια των σταλινικών διώξεων
 
Θα διαβαστούν αποσπάσματα από τις τελευταίες του επιστολές που γράφτηκαν λίγο πριν την εκτέλεσή του (άνοιξη 1938)

Εισηγητές θα είναι: -Βλάσης Αγτζίδης, ιστορικός, εισαγωγή-συντονισμός 

Βασίλης Τσενκελίδης, ιστορικός :«Ιστορικό περίγραμμα» 

 Όλγα Σεβαστίδου, κοινωνική ανθρωπολόγος: «Η Μνήμη των σταλινικών διώξεων (1937-1949) στις αφηγήσεις ζωής των Ποντίων της ΕΣΣΔ»

http://kars1918।wordpress.com/2011/09/26/2011-2012-2/


  Για τις σύγχρονες ιδεολογικές συγκρούσεις με αφορμή αυτές τις «λευκές σελίδες» της ιστορίας : 

 http://kars1918.wordpress.com/2012/05/01/stalinism-again/

Η Λήξη του Α΄Βαλκανικού Πολέμου και το ρεπορτάζ του Κ. Φαλτάϊτς απο το Αβέρωφ

(Της Άννας Φαλτάιτς)

Στις 17 Μαΐου του 1913 υπογράφεται μεταξύ της Τουρκίας, της Ελλάδας, της Σερβίας, της Βουλγαρίας και του Μαυροβουνίου η Συνθήκη του Λονδίνου, με την οποία ουσιαστικά λήγει ο Α’ Βαλκανικός Πόλεμος. 

Με την ευκαιρία της υπογραφής της ειρηνευτικής συνθήκης, ο υπουργός Ναυτικών, Ν. Στράτος, στέλνει τηλεγράφημα στον αρχηγό του στόλου του Αιγαίου, στον υποναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη, όπου αναφέρει τα εξής:

«Αρχηγόν Στόλου Αιγαίου

Μούδρον

Αγγέλλω υμίν ότι προκαταρκτική ειρήνη υπεγράφη σήμερον 12.30’ μ.μ. εν Λονδίνω. 

Υπογραφή ειρήνης τερματίζει στάδιον κοπιοδεστάτων ασχολιών του υφ’ υμάς Στόλου, αφού οριστική ήττα αντιπάλου Στόλου είχεν από καιρού τερματίσει τους πολεμικούς αγώνας. 

Αισθάνομαι ιδιαιτέραν αγαλλίασιν αγγέλλων εις υμάς, τα επιτελεία και τα πληρώματα την είδησιν, ήτις εξασφαλίζει πάσαν υμίν την δικαίαν ανάπαυσιν μετ’ αγώνα πολύμηνον, παράσχοντα τη Πατρίδι το δικαίωμα να καυχάται δια την ανδρείαν, την καρτερίαν και την αδάμαστον φιλοπατρίαν της αείποτε και εσαεί ενδόξου ναυτικής ημών δυνάμεως.

Υπουργός Ναυτικών

ΝΙΚ. ΣΤΡΑΤΟΣ»

Στο γράμμα του από τον στόλο, ο Κώστας Φαλτάιτς μας μιλάει για την επιστροφή των αντιτορπιλικών από τα Δαρδανέλλια, τον απόπλου από τον Μούδρο, αλλά και για την ελευθερία των ναυτών που «πέταξε» λόγω… ειρήνης.

Εφημερίδα Ακρόπολις, 28 Μαΐου 1913

''Από τον στόλο

Μετά την ειρήνην η νίκη και η δόξα

«Χθες το πρωί γύρισαν από τα Δαρδανέλλια όπου έκαναν την περιπολία των τα αντιτορπιλικά μας «Νίκη» και «Δόξα».

Δεν ήταν να γυρίσουν χθες το πρωί, μα αφού η ειρήνη έγεινε, έπαυσαν και αι περιπολίαι και τα αντιτορπιλλικά μας εγύρισαν πίσω χωρίς να τελειώσουν την περιπολία των.

Άλλα αντιτορπιλλικά δεν θα πάνε να τα αντικαταστήσουν. Τα Στενά των Δαρδανελλίων είναι πειά ανοικτά και ελεύθερα. Η Τουρκική σημαία κυμματίζουσα επάνω από εξερχόμενον πλοίον, δεν θα χαιρετίζεται πειά με ένσφαιρους βολάς από το μέρος των δικών μας.

Τα αντιτορπιλλικά μας που έκαναν την περιπολία όταν η Ειρήνη τα εγύρισε πίσω, ήτο μοιραίον να φέρουν τα ονόματα που εστεφάνωσαν στην διάρκεια του πολέμου τον στόλον μας.

Η νίκη και η δόξα εστεφάνωσε τον στόλον μας, η «Νίκη» και η «Δόξα» ήσαν τα πλοία που έβαλαν το στεφάνι στο κλείσιμο του κατά θάλασσαν πολέμου μας. 

ΜΑΖΥ ΜΕ ΤΟ «ΧΑΜΗΔΙΕ»

Η ειρήνη έφερε από μακρυά από κάτω από τα κόκκινα νερά της Ερυθράς θαλάσσης το αντιτορπιλλικόν μας «Κεραυνόν», που εφύλαττε μαζύ με την «Ύδρα» να μη περάση απάνω το «Χαμηδιέ».

Ήρθε σήμερα πρωί πρωί ξεβαμμένο, από τη θάλασσα και τον ήλιο τον φλογισμένο των μερών εκείνων.

Η «Ύδρα» όμως δεν φάνηκε ακόμα στα νερά του Μούδρου.

-Ποιος ξεύρει, συλλογίζονται οι ναύται μας, μπορεί να έλθη μαζύ με το «Χαμηδιέ», σαν δυο παληοί και πολύ καλοί φίλοι.

Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΠΟΥ ΕΠΕΤΑΞΕ

Μαζύ με την ειρήνη πέταξε και η ελευθερία μας. Οκτώ μηνών ελευθερία σε χαιρετίζουμε όλοι οι ναύται με γονατισμένη ψυχή.

Σήμερα μας εδιάβασαν ένα μακρύ κανονισμό, τόσο μακρύ που είμεθα ηναγκασμένοι να στεκώμεθα μιάμισυ ώρα όρθιοι για να τον ακούωμε.

Κανονισμός μακαρονοειδής, έχων χίλια άρθρα με «Απαγορεύεται» και άλλα τόσα με «Ο παραβάτης τιμωρείται».

Εις το εξής όλα μας τα απαγόρευε ο στρατιωτικός κανονισμός, ο οποίος στους οκτώ μήνας του πολέμου, είχε πεταχθή στη γωνία, και οι ναύται ήσαν ελεύθεροι να κάνουν σχεδόν ότι θέλουν.

Τώρα είνε η Ειρήνη, η πειθαρχία πρέπει να φυλάσσεται αυστηρότατα. Εάν μας δουν έξαφνα με ένα κομματάκι ψωμί τραγανίζοντας στο κατάστρωμα, αλοίμονό μας. Έχομε τουλάχιστον δέκα ημέρας φυλάκισι.

Και όμως χθες ακόμα εστρώναμε μεγαλόπρεπα γεύματα και δείπνα, επάνω στο κατάστρωμα, μπρος από τα Δαρδανέλλια.

Εχθές ακόμα εγυρίζαμε πίσω στην πρύμη και εξαπλωνόμεθα απάνω σταις ψάθαις της ή τον μουσαμά της για να απολαύσουμε μιας ή δυο ωρών απογευματινό ύπνο. 

Σήμερα είδα την πρύμη φραγμένη με ένα σχοινί και τον φίλον μου τον Μαθηό, ένα καλώτατο παιδί, να φυλάττη φρουρός άγριος, με μια κρεμασμένη σακαράκα, από τα τούρκικα λάφυρα, και να μου λέγη απότομα.

-Ε, απαγορεύετα… Φύγε από κει μη σου κόψουν δέκα μέρες φυλάκισι. Αυτό το μέρος είνε μονάχα για τους αξιωματικούς.

Ετελείωσε πάει πεια η ελευθερία μας. Η ειρήνη που κλείνει ελευθερώνουσα τόσους πληθυσμούς, κλείνει για να κάνη εμάς δούλους. Ο καυγάς ήτο για το αιώνιο πάπλωμα.

Έως χθες είμεθα άνθρωποι, από σήμερα είμεθα στρατιώται.

Ζήτω λοιπόν ο πόλεμος!

ΦΩΣ! ΦΩΣ!

Φως. Φως. Φωωωως…

Φωνάζομε το φως με θαυμασμό και χαρά, όπως και οι μύριοι εφώναξαν την θάλασσαν όταν την αντίκρυσαν έπειτα από χρόνια να φαντάζη λαμποκοπούσα στας ακτάς του Ευξείνου.

Έπειτα από οκτώ μήνες σκοτάδι είδαμε επί τέλους φως.

Η χθεσινή νύκτα ήτο ένα πανηγύρι στα μάτια μας.

Τα πλοία μας είχαν αναμμένους τους φανούς των, και τας θυρίδας των ανοικτάς, ελεύθερο για να φεύγη και να χύνεται στον καθρέφτη της θάλασσας, το φως.

Αι φωναί των σκοπών, «Κλεισμός θυρίδων», που συνώδευαν το βασίλεμμα του ηλίου δεν ηκούσθησαν χθες για πρώτη φορά, έπειτα από οκτώ μήνες.

Το φως ήλθε μαζή με την ειρήνη.

Ας είνε άγιο και παντοτεινό.

ΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ

Χθες το απόγευμα τα τορπιλλοβόλα μας και ο «Κανάρης» δυνάμωσαν τον ατμό των και αργοπλέοντα ξεκίνησαν και χάθηκαν στη σειρά από το λιμάνι του Μούδρου και από τα μάτια μας, πηγαίνοντας στον Πειραιά.

Μπροστάρικα χελιδόνια μιας αλλοιώτικης ανοίξεως της ειρήνης,, πηγαίνουνε αυτά πρώτα, έπειτα από οκτών μηνών χειμώνα –τον χειμώνα του πολέμου- να φέρουν και στην παληά μας Ελλάδα την σφραγίδα της Ειρήνης.

Καλά μας καραβάκια στο καλό.

ΕΠΕΙΤΑ ΑΠΟ ΟΚΤΩ ΜΗΝΑΣ

Αλλοιώτικο περίεργο, πόσο μεταμορφωμένο φαίνεται σήμερα στα μάτια μας το λιμάνι του Μούδρου…

Ένας άχνιος χιτώνας μελαγχολικής λύπης τον σκεπάζει. Τον είχαμε συνειθίσει τόσο οκτώ μήνας τώρα, τον θεωρούσαμε για δεύτερή μας πατρίδα, και τώρα έτσι ξαφνικά, θα αφίσωμε τα νερά του, και αυτά θα χάσουν από τον κόλπον των τα καραβάκια μας.

Νομίζαμε στα αλήθεια πως ποτέ δεν θα τον αφίναμε, θα μέναμε παντοτεινά στα νερά του κολλημένοι, και τώρα… τώρα θα τον αφίσωμε;

Τι εύμορφα, μα και τι κρίμα.

19 Μαΐου 1913              Κ.Φ.»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ Κ. ΚΑΛΛΑΡΗ ΤΟ 1877

Ένα απο τα σχεδιά του ενώ φοιτούσε στη Σχολή Ευελπίδων (Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης)

"Η καταστροφή της Σμύρνης στην κυρίαρχη νεοελληνική ιδεολογία".

Την Τετάρτη 16 Μαϊου (19.30-22.00), στο χώρο εκδηλώσεων της Έκθεσης Βιβλίου (Πεδίον Άρεως-Αθήνα) θα γίνει η εκδήλωση με τίτλο: "Η καταστροφή της Σμύρνης στην κυρίαρχη νεοελληνική ιδεολογία".

Θα μιλήσει ο Ιστορικός Βλάσσης Αγτζίδης.

Αντικείμενο του προβληματισμού θα αποτελέσουν τα ερωτήματα που αφορούν: 

-την παράδοξη συνάφεια των θέσεων πολύ διαφορετικών πολιτικών χώρων, που καλύπτουν το σύνολο σχεδόν του πολιτικού φάσματος,

-τους κυρίαρχους μηχανισμούς επιλογής των "χρήσιμων" στοιχείων για τις ιδεολογικές κατασκευές και τις δημόσιες αναπαραστάσεις,

-την αντιμετώπιση της προσφυγικής Μνήμης και της προσπάθειας αναμνημόνευσης της τραυματικής εμπειρίας.

Η όλη εκδήλωση θα πλαισιώνεται από προβολή ντοκιμαντέρ και από αφηγήσεις μαρτυριών από τους ηθοποιούς Ανατολή Αθανασιάδου και Αλέξανδρο Μπουρδούμη.

Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ-ΕΝΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ

Το νέο ιστορικό βιβλίο του Απόστολου Παπαγιαννόπουλου, «Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ» συμβούλου του Αρχείου Καλλάρη, κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις « ΔΙΟΠΤΡΑ και η πρώτη παρουσίαση θα γίνει στις 17 Μαΐου στον Ιανό της Θεσσαλονίκης.

Είναι το αποτέλεσμα μια πολύχρονης έρευνας του συγγραφέα, όταν οι συγγενείς ενός σπουδαίου απόδημου Έλληνα, του εμπιστεύθηκαν το οικογενειακό τους αρχείο.

Η πρώτη παρουσίαση του Βιβλίου θα γίνει την Πέμπτη 17 Μαίου και ώρα 19.00 στο βιβλιοπωλείο ΙΑΝΟΣ Αριστοτέλους 7 στη Θεσσαλονίκη.

Το βιβλίο παρουσιάζουν:

Ο ομότιμος καθηγητής της Νεοελληνικής Γλώσσας του Α.Π.Θ. Χρίστος Τσολάκης

και ο πρόεδρος του Σωματείου Παναγία Σουμελά, Γιώργος Τανιμανίδης.

Αποσπάσματα του βιβλίου διαβάζει ο συγγραφέας.

Την εκδήλωση συντονίζει η Νατάσσα Μποζίνη.


Το βιβλίο παρουσιάζει τη διαδρομή του Μιχαήλ Θεοδόροβιτς Κυριάκοβ, που γεννήθηκε στο Καρς της Μικράς Ασίας το 1915, έζησε την Οκτωβριανή Επανάσταση και τη συγκρότηση της Σοβιετικής Ένωσης, αγωνίστηκε μαζί με τους άλλους Πόντιους για την επιβίωση στα βουνά του Καυκάσου και αναδείχθηκε χάρη στις ικανότητες και το σθένος του σε υψηλά αξιώματα, στη δεύτερη πατρίδα του φτάνοντας να γίνει και υφυπουργός στη Σοβιετική ΄Ενωση
Διακρίθηκε με υψηλές τιμές και μετάλλια, πολέμησε εθελοντής κατά των Γερμανών στην πολιορκία του Λένιγκραντ και ετάφη με κρατική δαπάνη σε κοιμητήριο επισήμων προσώπων στη Μόσχα.
Μέσα από τη δική του ζωή που αποτελεί τον κορμό αυτής της ιστορίας, ο συγγραφέας αναφέρεται στο έπος του Ποντιακού Ελληνισμού στη Σοβιετική Ένωση ως την ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ των νέων Αργοναυτών πίσω στη Μητέρα Ελλάδα…



Στρατιωτική ταυτότητα του Μιχαήλ Θεοδόροβιτς Κυριάκοβ όταν εντάχθηκε το 1940 στον Κόκκινο Στρατό ως αξιωματικός του Πυροβολικού και στάλθηκε στο Λένινγκραντζάντας


Με σπάνια ντοκουμέντα ΄΄φωτογραφίζονται ΄΄
Η Μικρασιατική Καταστροφή του ’22, ο ξεριζωμός του Μικρασιατικού και Ποντιακού Ελληνισμού απ’ τις προγονικές του εστίες και οι συνεχείς δοκιμασίες και περιπέτειες των Μικρασιατών προσφύγων σε ολόκληρο τον κόσμο, αποτέλεσαν ένα σύγχρονο ελληνικό έπος του οποίου το περιεχόμενο και οι διαστάσεις, για διάφορους λόγους και αιτίες, συνεχίζουν να αγνοούνται από τους Έλληνες σήμερα.




Ο Μιχαήλ Κυριάκοβ , αντιπρόεδρος της περιφέρειας Βόλογκντα και προϊστάμενος των βιομηχανιών ξυλείας της περιοχής , σε τοπική γιορτή της πόλης (στο μέσο της εικόνας ) περί το 1962 .

Ειδικά για τους Έλληνες πρόσφυγες της Μικράς Ασίας που μετά την Καταστροφή του ’22 κατευθύνθηκαν προς την τότε Σοβιετική Ένωση, ακόμα και σήμερα είναι περιορισμένες οι ιστορικές αναφορές και πληροφορίες.



 Ελληνική Επιτροπή εκπροσώπων Ελ Κοινοτήτων του Πόντου σε στο Αικατερινοντάρ (σημερινό Κρασνοντάρ) της Ν Ρωσίας για συζήτηση θεμάτων ελληνικού πληθυσμού της περιοχής .

Ένα βιβλίο που έρχεται να προσφέρει νέες πληροφορίες και πηγές σε όσους αγαπούν και ερευνούν την ιστορία

Ο Συγγραφέας Απόστολος Παπαγιαννόπουλος

http://apapagianopoulos.blogspot.com/

 Γεννήθηκε στην Καρδίτσα, ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη . Σπούδασε αρχιτεκτονική στην Πολυτεχνική Σχολή Θεσσαλονίκης και επί 35 χρόνια υπήρξε διευθυντής στις Τεχνικές Υπηρεσίες του Δήμου Θεσσαλονίκης αρμόδιος για αρχιτεκτονικά , πολεοδομικά , αναπτυξιακά και περιβαλλοντικά θέματα .
Ασχολήθηκε με την ιστορία της Θεσσαλονίκης , της Μακεδονίας και της Σύγχρονης Ελλάδας , με την μελέτη και ανάδειξη ιστορικών μνημείων και τόπων καθώς και με την αξιοποίηση της Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς .

Yπήρξε κατ΄επανάληψη μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής του Κέντρου Ιστορίας Θεσσαλονίκης και οργάνωσε πολλές εκδηλώσεις γύρω από κοινωνικά και ιστορικά θέματα ενώ εκπροσώπησε το Δήμο Θεσσαλονίκης σε ανάλογα ελληνικά και διεθνή συνέδρια ως εισηγητής. Υπήρξε μέλος της Διοικούσας Επιτροπής του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ – Τμήματος Κεντρικής Μακεδονίας) .
Επίσης είναι μέλος της Διεθνούς Ένωσης Αρχιτεκτόνων (UIA) και του Ελληνικού Τμήματος του ICOMOS της UNESCO για την προστασία της Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς και των Μνημείων. Εκπροσώπησε τον Δήμο Θεσσαλονίκης στο Συμβούλιο Περιβάλλοντος του Υπουργείου Β. Ελλάδος καθώς και στον Οργανισμό Ρυθμιστικού Σχεδίου Θεσσαλονίκης ενώ μετείχε στις Επιτροπές που συγκροτήθηκαν από το Υπουργείο Πολιτισμού για την ανάδειξη και προστασία της Αρχαίας Αγοράς , των Βυζαντινών Τειχών , του Επταπυργίου και του Τόξου του Γαλερίου στη Θεσσαλονίκη.
Στα χρόνια 1998 ως το 2003 υπήρξε πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Μουσείου Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ενώ στα χρόνια 2002 και 2003 υπήρξε Σύμβουλος για Πολιτιστικά Θέματα στο Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού (ΣΑΕ).

 Έγραψε τα παρακάτω βιβλία :
• «Ρωσοαγγλογάλλος- Οι δυνάστες του Ελληνικού λαού στην προεπαναστατική Ελλάδα» , Εκδ. Ρέκος (1981)
• «Ιστορία της Θεσσαλονίκης», Εκδ. Ρέκος (1982 , 1997)
• «Τα μνημεία της Θεσσαλονίκης», Εκδ. Ρέκος (1983)
• «Θεσσαλονίκη : 2300 χρόνια», Εκδ. Δ.Θ. (Επιμ.) , (1985)
• «Τα παιδιά του Δευκαλίωνα – Η Ελλάδα της προκλασικής εποχής» , Εκδ. Ρέκος (1988)
• «Κατοχή – Εθνική Αντίσταση – Εμφύλιος»,Εκδ. Αλέξανδρος (1994)
• « ΄Αγιον ΄Ορος – Επιχείρηση ΄Αντώνιος Μπουλάτοβιτς» , (ιστορικό μυθιστόρημα) Εκδ. Ελληνικά Γράμματα (2000)
• «Το πέρασμα του Λαιμού» , (ιστορικό μυθιστόρημα), Εκδ.Παρατηρητής (2003)
• «ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ …εν θερμώ- Ο συγκλονιστικός 20ος αιώνας της πόλης», (τρίτομο) , Εκδ. Μαλλιάρης – Παιδεία (2009)
• «Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ – Η πραγματική ιστορία του Μιχαήλ Θεοδόροβιτς Κυριάκοβ» , (ιστορικό μυθιστόρημα). Εκδ. Διόπτρα (2012)

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Το ΔΣ του Συλλόγου «Φίλοι του Βαφοπούλειου  Πνευματικού Κέντρου» και ο εκδοτικός οίκος I Write.gr προκηρύσσουν ποιητικό διαγωνισμό με θέμα τη Θεσσαλονίκη.
Η διεξαγωγή του εντάσσεται στις εκδηλώσεις για τη συμπλήρωσης  των 100 χρόνων από την απελευθέρωση της πόλης και σ αυτόν μπορούν να λάβουν μέρος όσοι έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους.

Στο διαγωνισμό μπορούν να λάβουν μέρος και κάτοικοι της Κύπρου και του εξωτερικού.

Οι όροι του διαγωνισμού θα ανακοινωθούν σύντομα.

Τα έργα που θα διακριθούν θα εκδοθούν σ επετειακό τόμο από τον εκδοτικό οίκο I Write.gr καιη απονομή των βραβείων θα πραγματοποιηθεί σε ειδική τελετή στο Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο Θεσσαλονίκης.

Πληροφορίες –επικοινωνία: Στελίνα Μαργαριτίδου 6977004 735

ΟΙ ΕΠΕΤΕΙΑΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ 2012 ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΑΛΤΑΙΤΣ

Σε προηγούμενες αναρτήσεις έχουμε αναφερθεί στον ρόλο και τις πολύτιμες μαρτυρίες του αείμνηστου Κωνσταντίνου Φαλτάϊτς: ναύτη στο Θωρηκτό Αβέρωφ, κατά του Βαλκανικούς πολέμους και  πολεμικού ανταποκριτή μέχρι το τέλος της Μ. Εκστρατείας.

 Το πρωτότυπο αυτό υλικό έχει φυλάξει ο γιός του Μάνος Φαλτάϊτς στο οικογενειακό Μουσείο στη Σκύρο.

Μάλιστα για το καλοκαίρι του 2012 προγραμματίζονται πολλές και ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις .

Παραθέτουμε τις μέχρι τώρα πληροφορίες τις οποίες θα ανανεώνουμε

Α.Κ

        ΄΄   Το Αδερφάτο των Φίλων του Μουσείου Μάνου και Αναστασίας Φαλτάϊτς, σύμφωνα με τους προγραμματικούς του σκοπούς, τους στόχους και τις αρχές που έθεσε στην Ιδρυτική  του Διακήρυξη, οργανώνει το καλοκαίρι του 2012 τον επετειακό εορτασμό της ίδρυσης του Μουσείου με την ευκαιρία της συμπλήρωσης σαράντα οκτώ χρόνων από τη  σύστασή του κατά τον Αύγουστο του 1964.

 Η επέτειος με αφετηρία την ίδρυση του Μουσείου καθιερώνεται από φέτος και κάθε καλοκαίρι, σαν  βασική εορταστική εκδήλωση, που αναλαμβάνει στο εξής  το Αδερφάτο των Φίλων του Μουσείου από τώρα και στο εξής.

    Το ετήσιο αυτό γεγονός θα αποτελεί τον άξονα γύρω από τον οποίο θα στρέφονται και θα κινούνται τα επί μέρους προγράμματα, που θα αφορούν την αξιοποίηση, πανελλήνια και με ευρύτερη προβολή των πνευματικών, καλλιτεχνικών, ιστορικών και πολιτιστικών αξιών, που συνθέτουν την εν γένει πνευματική οντότητα του Μουσείου.

     Η φετινή χρονιά είναι αφιερωμένη σε δυο από τις σημαντικότερες επετείους  της νεοελληνικής ιστορίας, με τις οποίες συνδέεται άμεσα το Μουσείο, με το ρόλο που διαδραμάτιζε και συμμετείχε σ’ αυτά ο Κωνσταντίνος Φαλτάϊτς.

Πρόκειται για τα μέγιστα ιστορικά γεγονότα:

1. 1.      Της εκατονταετηρίδας της ιστορικής Ναυμαχίας της Έλλης (1912),  εφάμιλλης με τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας, που θρυλοποίησε ο Κωνσταντίνος Φαλτάϊτς με τα δημοσιεύματά του, μαζί με το ιστορικό θωρηκτό μας «Αβέρωφ» και το δοξασμένο πολεμικό Ναυτικό των Ελλήνων κατά τους Βαλκανικούς πολέμους (1912-1913).
2. 2.     Της επέτειου των ενενήντα χρόνων της Μικρασιατικής τραγωδίας, με την εποποιία της Μεγάλης Ιδέας και καταστροφή, που επακολούθησε στη Μικρά Ασία κατά το 1921-1922 και όπου ο Κωνσταντίνος Φαλτάϊτς διακρίθηκε ως κορυφαίος πνευματικός ταγός του Ελληνισμού, με την τελείως ξεχωριστή δράση του.

 Οι δυο αυτοί καθοριστικοί σταθμοί της νεότερης ελληνικής ιστορίας, με τους οποίους  συνδέεται άμεσα το Μουσείο, θα αποτελέσουν τα κύρια ορόσημα των φετινών  επετειακών  εκδηλώσεων, που διοργανώνει το Αδερφάτο των Φίλων του Μουσείου, προκειμένου να αποδοθεί, στο Μουσείο και τον Κωνσταντίνο Φαλτάϊτς, η θέση που τους αρμόζει στο πνευματικό στερέωμα του νεότερου ελληνισμού.

          Οι εκδηλώσεις θα πλαισιώνονται με διαλέξεις, ιστορικές αναλύσεις, προβολές και εκθέσεις αυθεντικών ντοκουμέντων από τα ιστορικά κειμήλια του Μουσείου, τα βιβλία, τα δημοσιεύματα σε περιοδικά και εφημερίδες της εποχής, φωτογραφικό υλικό, καθώς και τα χειρόγραφα του Κωνσταντίνου Φαλτάϊτς, από το πολυτιμότατο ιστορικό του Αρχείο, που φυλάσσεται στο Μουσείο.

Η Πρόεδρος                                                                Η Γενική Γραμματέα

Αντωνία Βαθάκου                                                      Φρύνη  Παπαλημναίου

Ένα φωτογραφικό ντοκουμέντο λίγες ώρες μετά την απελευθέρωση των Γιαννιτσών το 1912

Στο αρχείο της οικογένειας Καλλάρη φυλάχθηκε με προσοχή η φωτογραφία που δημοσιεύουμε και απεικονίζει την πόλη των Γιαννιτσών αμέσως μετά την κατάληψή της, από τον Ελληνικό στρατό.

Ερευνούμε την ταυτότητα του φωτογράφου και το εάν ο γραφικός χαρακτήρας στην πίσω πλευρά της εικόνας είναι του Στατηγού Κ. Καλλάρη.

Το υλικό που αποθησαυρίζεται για την απελευθέρωση των Γιαννιτσών και της Θεσσαλονίκης έχει ιδιάιτερο ενδιαφέρον και σύντομα θα αναρτήσουμε σχετικές πληροφορίες.